ژيار

شبی با يارسان در جشن خاوندکار

2010-11-23T04:04:00.002+03:30

رادیو زمانه ـ کاوه کرمانشاهی: جشن «خاوندکار»¹ عيد مذهبی پيروان آيين «يارسان»² است. اين جشن هم‌زمان با شب چهاردهم نخستين ماه قمری از آغاز چله‌ی زمستان كُردی،³ متغير در ايام آبان‌ماه خورشيدی برگزار می‌شود.

مردم يارسان در اين شب سه روز عبادت و روزه‌داری خود را در ايام موسوم به «مرنوی»⁴ با درست كردن نذری به نام «نواله»⁵ جشن می‌گيرند.

برای ‌اين‌كه با آداب و رسوم اين جشن آشنا شويم «شب پادشاهی»⁶ را در كنار يک خانواده «اهل‌‌حق»⁷ می‌‌گذرانيم، اما لازم است پيش از آن‌كه ميهمان خانه‌ی‌ آن‌ها شويم و در مراسم عيدشان شركت كنيم، اطلاعاتی در مورد آيين يارسان و اين جشن داشته باشيم.

تاریخ و فلسفه‌ی يارسان

آيين يارسان در اوايل قرن هشتم هجری توسط شيخ اسحاق برزنجه‌ای⁸ در منطقه‌ای به نام «پرديور»⁹ در هورامان كردستان¹⁰ بنيانگذاری شده است. بسياری از پژوهشگران كه تحقيقاتی را درباره‌ی اين دين کرده‌اند، ريشه‌ی باورهای يارسان را منتسب به اديان باستانی ايران «مهرپرستی، زرتشتی، مزدكی و مانوی» و نیز «بودایی» می‌دانند. اعتقاد به تناسخ و انسان خدايی، تقدس نور و سجده به خورشيد صحت این ادعا را تایید می‌کند.

هم‌چنين می‌توان اشتراكاتی ميان اهل‌حق با اديان ابراهيمی «اسلام، مسیحی و یهودی» یافت. ضمن اين‌كه بزرگان يارسان در كتب مقدس اين دين كه از مجموعه‌ی آنها با عنوان «دفتر»¹¹ نام برده می‌شود، بنا بر اصل تناسخ آورده‌اند كه در ادوار مختلف در جامه‌ی پیامبرانی چون «زرتشت، موسی، عيسی، محمد، ايوب و ...» و نیز تعدادی از خلفای راشدین و امامان شيعه «عمر بن الخطاب، علی بن ابیطالب، حسین‌بن علی، علی‌بن موسی الرضا و ...» ظهور كرده‌اند.

در اين ميان نزد مردم اهل حق ارادت خاصی نسبت به علی‌بن ابيطالب وجود دارد و او را دارای ذات خدايی و جلوه‌ی واقعی حضرت حق می‌دانند. از همين رو است كه به آنان «علی‌الهی»¹² نيز گفته می‌شود، اما در واقع يارسان علی را خدا نمی‌دانند، بلكه معتقد به ظهورات مختلف و متدرج خدا هستند و ظهور اكمل آن را در شخص علی می‌دانند.

ارکان دین یاری آن‌گونه که در دفتر حقیقت آمده و همواره از سوی یارسان مورد تاکید قرار می‌گیرد، چهار اصل «پاکی»، «راستی»، «نیستی» و «ردا»ست. به این معنی که یک فرد اهل حق باید ظاهر و باطنش از هر حیث پاک باشد؛ در راه راستی و نیکی قدم بردارد؛ صفات نکوهیده، کبر و غرور را از خود دور سازد و بردباری، فروتنی و فداکاری را پیشه کند.

پيروان آيين يارسان بنا بر اعتقادی كه در ميان‌شان وجود دارد و از آن به عنوان «سر مگو»¹³ نام برده می‌‌شود، در مورد باورها و اعتقادات خود با ديگران صحبت نمی‌كنند و كتب دينی‌شان را در اختيار افرادی غير از هم‌كيشان خود قرار نمی‌دهند. عده‌ای دليل اين امر را ترس از تحت آزار و سركوب قرار گرفتن در دوره‌های مختلف تاريخی از سوی حاكمان يا همسايگان مسلمان می‌دانند.

اساس مذهب يارسان بر فلسفه‌ی تناسخ روح استوار است. يعنی ‌معتقدند روح انسان پس از مرگ نه به بهشت می‌رود و نه جهنم، بلكه در جسمی ديگر منزل می‌كند و باز متولد می‌شود. بنا بر آن‌چه در دفاتر مذهبی اهل‌حق آمده روح انسان هزار و يک قالب يا جامه عوض می‌كند و با گردش در جامه‌های مختلف جزای اعمال گذشته‌ی خود را می‌بيند. اين جابه‌جايی روح را در اصطلاح یارسان «دونادون»¹⁴ می‌‌گويند.

جغرافیا و جمعیت یارسان

اگر بخواهيم جغرافيايی برای مردم يارسان ترسيم كنيم بايد مركزيت آن را در بخش «گوران» از توابع شهرستان دالاهو در استان كرمانشاه قرار دهيم. در قدیم اكثر پيروان آيين يارسان از ميان طوايف كرد گوران بوده‌اند و به واسطه‌ی وجود اماكن مقدس و قبور بزرگان يارسان اين منطقه از ارزش و جايگاه خاصی در بين تمامی مردم اهل‌حق برخوردار است.

علاوه بر شهرستان‌های دالاهو (كرند) و صحنه، با جمعیت غالب؛ كرمانشاه، سرپل‌ذهاب، قصر شیرین، کنگاور و هرسین در استان كرمانشاه و کلاردشت، هشتگرد و رودهن نیز از جمله شهرهايی هستند كه جمعيت قابل توجه‌ای از مردم اهل‌حق را در خود جای داده‌اند. هم‌چنين در بخش‌هايی از لکستان، لرستان، آذربايجان و شمال ایران، و نیز در شهرهای همدان، قزوين، کرج و تهران گروه‌هايی از پيروان آيين ياری به صورت جمع‌های متمركز سكونت دارند.

خارج از مرزهای ايران در كردستان عراق و تركيه هم شاهد حضور شماری از مردم اهل‌حق هستيم كه با نام‌های «كاكه‌ای» و «علوی» خوانده می‌شوند. هم‌چنین اقلیتی با مذهب «ایزدی» در کردستان عراق و «دروزی» در کشورهای لبنان و سوریه سکونت دارند که عقایدشان به یارسان بسیار شبیه است.
هر چند هيچ آمار دقيقی از جمعيت مردم اهل‌حق در ايران و جهان وجود ندارد، اما يكی از محققان يارسانی بنا بر محاسبات خود جمعيت پيروان اين دين را در ايران بين دو و نيم تا سه ميليون نفر و در خارج از ايران نيز بيش از يک و نيم ميليون نفر تخمين زده است.¹⁵

پیدایش و تاریخچه‌ی خاوندكار

منشاء تاريخی جشن خاوندکار بازمی‌‌گردد به سه روزی كه سلطان سهاک و يارانش در غاری به نام «مرنو» توسط دشمنان در محاصره بودند و عاقبت در روز سوم پس از رهايی از غار ميهمان خانه‌ی‌ پيرزنی شدند و وی برای‌ سلطان و يارانش طعامی از گوشت خروس و برنج درست كرد.

بنا بر روايتی كه در دفاتر اهل حق آمده است؛ سلطان سهاک به همراه سه تن از يارانش به نام‌های «داود»، «بنیامین» و «پیرموسی»، بر اثر دشمنی و غضب برادران ناتنی‌اش و طايفه‌ای به نام «چيچک» تصميم به مهاجرت از منطقه‌ی «شهرزور»¹⁶ می‌گيرند و به سوی هورامان حركت می‌كنند. در مسير حركت به دليل آن‌كه توسط افرادی از طايفه‌ی چيچک تحت تعقيب بوده‌اند مجبور به پناه گرفتن در غار مرنو می‌شوند.

سلطان و يارانش به مدت سه روز در غار به محاصره‌ی دشمنان درمی‌‌آيند. در پايان روز سوم به فرمان سلطان، داود مشتی خاک را از زير قاليچه‌ای كه با خود داشته‌اند برمی‌دارد و به روی افراد دشمن می‌پاشد. به دنبال اين عمل طوفانی ‌برپا می‌شود و افراد دشمن به هلاكت می‌رسند. پيرزنی از اهالی كه شاهد اين رويداد بوده، آنها را به منزل خود دعوت می‌كند و برای‌شان غذا تهيه می‌كند. سلطان و يارانش نيز پس از تحمل سه روز گرسنگی از آن طعام سير می‌خورند.

با استناد به اين روايت و بر اساس تأكيد كتب مذهبی‌ اهل‌حق هر يارسانی ‌بالغ موظف است در موعد مقرر سه‌روز را روزه بگيرد و در پايان روز سوم با درست كردن نذری‌ از گوشت خروس و برنج مراسم جشن خاوندكار را به جا آورد.

در مورد تاريخ دقيق انجام روزه‌ی مرنوی و برگزاری جشن خاوندكار بين مردم يارسان اختلاف نظر وجود دارد. اين اختلاف بيشتر ناشی از جغرافيای محل زيست اهل حق در مناطق مختلف است. در حالی كه گروه بزرگی از يارسان مبداء سه روز مرنوی و به طبع آن جشن خاوندكار را بر اساس روز دوازدهم از ماه قمری در آغاز زمستان كردی محاسبه می‌كنند. گروه ديگری از مردم اهل حق تاريخ ثابتی برای آن تعیین کرده و به فاصله‌ی چند روز از گروه اول در آذرماه اقدام به برگزاری مراسم ويژه‌ی روزه و جشن خاوندكاری می‌نمايند.

هم‌چنین گروهی از مردم اهل‌حق به فاصله‌ی یک‌ماه از انجام روزه مرنوی و جشن خاوندکار، سه روز دیگر را در ایام موسوم به «قولطاسی» روزه می‌گیرند و روز پایانی‌ آن را که عید «یاران» می‌گویند، همچون خاوندکار گرامی می‌دارند. روزه قولطاسی و عید یاران هرچند در دفاتر مذهبی آمده، اما در بین یارسان عمومیت ندارد و انجام آن تنها محدود به تیره‌ها یا خاندان‌هایی از اهل‌حق است.

ميهمان بر خوان خاوندكاری

پيدا كردن خانواده‌ای اهل حق برای ‌اين‌كه بتوانی شب جشن خاوندكار را ميهمان‌ خانه‌شان شوی، در شهر كرمانشاه كار سختی نيست. از بين اقوام و دوستان یا همسايگان هستند خانواده‌هايی كه با روی باز پذيرای ميهمانان هم‌كيش و غير هم‌كيش در اين شب می‌شوند. برای حضور افراد غير يارسانی در اين مراسم اكثراً منعی وجود ندارد.

هم‌چون دو روز پيش با غروب آفتاب روزه‌داران افطار می‌كنند. به اين ترتيب سه‌روز روزه‌داری مردم يارسان به پايان می‌رسد. حال بايد خود را آماده‌ی برگزاری مراسم ويژه‌ی «شب دعوت» يا همان «شب پادشاهی» كرد. از صبح امروز زنان اين خانه مشغول آماده كردن نذر امشب بوده‌اند. به ازای هر خانواده يک عدد خروس آب‌پز شده، يک من برنج دم كشيده و نانی مخصوص كه به آن «تيری» می‌گويند.

مردی از سادات اهل‌حق¹⁷ بايد بر اين نذر كه به آن «نواله» يا همان «موچه» گفته می‌شود دعا بخواند. با آمدن سيد جمعی از مردان يارسانی دور هم حلقه می‌زنند و جمعی را تشکیل می‌دهند که به اصطلاح به آن «جم» می‌گویند. كسانی كه گرد این حلقه می‌نشينند بايد سرسپرده‌ی آيين ياری باشند¹⁸، سبيل‌شان مهر باشد،¹⁹ بر سر كلاه بگذارند و كمر خود را ببندند. زنان نمی‌توانند در جم بنشينند.

كسی از ميان اين مردان به عنوان خادم انتخاب می‌شود. وظيفه‌ی خادم در مرحله‌ی اول آوردن آفتابه و لگن برای شستن دست كسانی است كه در جم نشسته‌اند و پس از آن تنها اوست كه می‌‌تواند بين آنها و فضای خارج رفت و آمد كند و كس ديگری حق وارد شدن به این جمع را ندارد. خادم كه وظيفه‌ی نظم‌دهی به جم را نيز برعهده دارد، آغازگر و پايان بخش مناسک جم است.

گوشت خروس و برنج طبخ شده در سينی بزرگی توسط خادم در وسط جمع قرار داده می‌شود. سيد شروع به خواندن دعا می‌كند. افراد ديگر هم كه در جم نشسته‌اند در قسمت‌هايی همراه با او جملاتی را شعرگونه تكرار می‌كنند. سپس سيد و به دنبال او افراد ديگر جمع شروع می‌كنند به تكه تكه كردن گوشت خروس و قرار دادن هر تكه گوشت همراه مقداری برنج در يک تكه نان به صورت لقمه‌پيچ. هر لقمه را كه می‌‌خواهند ببندند بين دو دست می‌‌گيرند، با فاصله‌ای از دهان می‌بوسند و بر پيشانی می‌گذارند.

پس از آن‌كه مراسم دعاخوانی بر نذر تمام می‌شود از همان شخصی كه وی را به نام خادم می‌خوانند درباره‌ی فلسفه‌ی گذاشتن كلاه بر سر، سبيل‌ مهر و بستن شال به كمر برای مردان جم سئوال می‌کنم؟ وی‌ معتقد است: «اينها سمبل شعار محوری زرتشت يعنی پندار نيک، گفتار نيک و كردار نيک است. به اين شكل كه گذاشتن كلاه بر سر نشانه‌ی پندار نيک، سبيل مهر بر دهان نشانه‌ی گفتار نيک و بستن شال بر كمر نيز نشانه‌ی كردار نيک است.»

انار نزد يارسان ميوه‌ای مقدس است و هم‌زمانی جشن خاوندكار با فصل پاييز باعث شده تا در اين مراسم از انار هم استفاده شود. عده‌ای از مردم اهل حق بر اين باورند كه انار را نبايد از سر بريد. پيشتر در چنين مراسمی انار را فقط با دست می‌شكستند، ولی اكنون برای شكستن آن از چاقو هم استفاده می‌شود. اما در مورد نواله هنوز اين تأكيد و اصرار وجود دارد كه نبايد برای ‌خوردن آن از قاشق و چنگال استفاده كرد.

از ميزبان اين مجلس می‌پرسم كه چرا بايد نواله را با دست خورد؟ پاسخ مستدلی نمی‌دهد و آن را بيشتر ناشی از يک سنت می‌داند تا يک دستور اكيد مذهبی و می‌گويد: «در زمان‌های قديم استفاده از قاشق و چنگال به اين شكل معمول نبوده و از آن‌جا كه آداب و رسوم اين مراسم نيز از گذشته تاكنون كمتر مورد تغيير و دستكاری قرار گرفته، شيوه‌ی خوردن نواله هم به همين طريق باقی مانده است.»

پس از خوردن نواله، کسی از اهالی خانه آفتابه و لگن می‌آورد تا میهمانان دست خود را بشورند. آب حاصل از این شست‌وشو را نیز باید در خاک باغچه یا پای گلدان ریخت. در کل این حساسیت بین یارسان وجود دارد ‌که هیچ چیزی از این نذر با ناپاکی تماس پیدا نکند و مخلوط نشود. از این رو استخوان خروس نذری را هم در خاک دفن می‌کنند.

با برچیدن سفره‌ی نذری، نوبت به مراسم كلام‌خوانی و تنبورنوازی می‌رسد. آن‌گونه كه در اين مجلس ديدم حضور زنان در كنار مردان هنگام اجرای مراسم منعی نداشت. اما زنان مشاركتی در خواندن شعرهای مذهبی يا همان كلام‌خوانی نداشتند. همچنين تنبورنوازان همگی از ميان مردان بودند. هرچند خارج از چنین جمع‌هایی دختران اهل‌حقی نیز دیده می‌شوند که در مراسم‌ عمومی تنبور می‌‌نوازند.

تنبور ساز عرفانی و مقدس مردم يارسان است. عموماً شعرهای مذهبی دفاتر اهل‌حق با اين ساز خوانده می‌شوند. گاه مردانی يارسانی كه معمولاً ريش و سبيل بلند و موهای پريشان دارند با شنيدن صدای تنبور و دف، همراه با خواندن شعرهای مذهبی به حالتی عرفانی دچار می‌شوند و در ميان جمع به ذكر و سماع می‌پردازند.

مراسم شبانه‌ی جشن خاوندكار با برنامه‌ی تنبورنوازی و كلام‌خوانی به پايان می‌رسد. صبح روز بعد که پانزدهم ماه قمری می‌شود، خانواده‌های يارسانی ‌برای ديد و بازديد به منازل يكديگر می‌روند و عيد خاوندكار را به هم تبريک می‌گويند. عيادت از بزرگان سادات بر ديگران ارجحيت دارد. هم‌چنين حضور در مكان‌های مذهبی از جمله آرامگاه حضرت سلطان در پرديور هورامان، مقبره بابايادگار در بان‌زرده‌ی دالاهو، روستاهای توت‌شامی، گره‌بان و جیحون‌آباد²⁰ و ديگر مكان‌های زيارتی در اين روز مرسوم است.

پی‌نوشت‌ها:

1. «خاونکار» هم گفته می‌شود. اصل واژه به معنی خداوند كار، صاحب كار است.

2. يار + سان. «يار» در كردی و فارسی به معنی دوست و صحابه، «سان» در كردی گورانی به معنی سلطان. آیین «یاری» نیز گفته می‌شود.

3. در گاه‌شمار كردی آغاز زمستان برابر است با آبان ماه تقويم خورشيدی

4. مر + نو. «مر» در كردی گورانی به معنی غار و «نو» نام غاری است كه سلطان سهاک و تعدادی از یارانش سه روز را در آن به سر برده‌اند.

5. غذايی كه پيروان آيين يارسان برای نذری درست می‌كنند. «موچه» نام ديگر اين نذر است.

6. «شب پادشاهی» ‌يا «شب دعوت» به شب سوم روزه‌ی مردم يارسان يا همان شب جشن خاوندكار گفته می‌شود.

7. «اهل‌حق» نام ديگر آيين يارسان است. اين نام بيشتر از طرف مردم غير يارسان برای خطاب ايشان به کار برده می‌شود. «طایفه» نام دیگری است برای یارسان.

8. در بين يارسان و در زبان كردی «شيخ اسحاق» را «سلطان سهاک» می‌گويند. هم‌چنین او را «سلطان حقیقت» نیز خطاب می‌کنند.

9. پرد + ور. «پرد» در كردی گورانی به معنی‌ پل، «ور» نيز به معنای طرف و سو. هم‌چنين «ور» در تعبيری ديگری نيز در كردی گورانی به معنی خورشيد و نور آمده است.

10. «هورامان» يا در فارسی «اورامانات» منطقه‌ای است در كردستان كه بخشی از آن در كردستان عراق و بخش ديگر در كردستان ايران واقع شده است. هورامان در كردستان ايران نيز بين دو استان كرمانشاه و كردستان قرار دارد.

11. «دفتر» يا «كلام» به مجموعه‌ی سخنان بزرگان آيين يارسان گفته می‌شود كه در غالب شعر و به زبان ادبی كردی گورانی نوشته شده‌اند.

12. اين نام هيچ‌گاه از طرف خود مردم يارسان مورد استفاده قرار نمی‌گيرد. استفاده از اين نام برای يارسان با هدف معرفی آنان به عنوان فرقه‌ای مذهبی كه علی‌بن ابيطالب را خدا می‌دانند صورت گرفته است.

13. راز سر پوشيده. يارسان دين خود را «سر مگو» می‌گويند و بر اين باورند كه نبايد درباره‌ی دين خود با هر كسی و در هر جايی سخن گفت.

14. به معنی جامه به جامه

15. دكتر گلمراد مرادی در مقاله‌ی «نگاهی به آيين گوران‌ها و تاريخ و مسلک يارسان»

16. شهرزوز در كردستان عراق واقع شده است.

17. در بين مردم اهل‌حق به كسانی سادات گفته می‌شود كه از نسل يكی از خاندان‌های يازده گانه‌ی اهل حق باشند. اين خاندان كه هفت آنان در زمان سلطان سهاک و چهار بعدی پس از آن پايه‌گذاری شده‌اند عبارتند از: حاج‌باويسی، يادگاری، ميرسور، شاه‌ابراهيمی‌، خاموشی، عالی‌قلندری، مصطفایی، ذوالنوری، آتش‌بيگی، شاه‌حياسی و باباحيدری.

18. نزد اهل‌حق صرف به دنيا آمدن از پدر و مادری يارسانی برای پذيرفته شدن فرد به عنوان يک يارسانی كافی نيست. بلكه شخص بايد در سن بلوغ طی مراسمی سرسپردگی خود را به آيين ياری و يكی از خاندان‌های آن اعلام كند.

19. داشتن سبيل برای مردان از واجبات و نشانه‌های یارسان است. آن گروه از مردان كه سبيل خود را كوتاه كنند نمی‌توانند در حلقه‌ی جم بنشينند.

20. اماكن ياد شده همگی در استان كرمانشاه قرار دارند.

منابع:

• اسطوره‌ی اهل‌حق- ايرج بهرامی- انتشارات آتيه
• آيين ياری- مجيد القاصی- نسخه‌ی زيراكسی
• رساله‌ی یاری- سیدخلیل عالی‌نژاد- کتابخانه‌ی شخصی عالی‌نژاد
• نگاهی گذرا به تاريخ و فلسفه اهل حق- دكتر گلمراد مرادی- نسخه‌ی اينترنتی
• فرهنگ باشور- عباس جليليان- انتشارات پرسمان

افزایش صدور حکم اعدام برای فعالان کُرد

2010-01-25T23:40:00.002+03:30

رادیو زمانه ـ کاوه کرمانشاهی: به دنبال صدور احکام اعدام برای زندانیان سیاسی کُرد، طی روزهای اخیر ۳ اسم دیگر به لیست فعالان کُرد محکوم به اعدام افزوده شد. بدین ترتیب تعداد زندانیان سیاسی کُرد که از سوی دادگاه‌های انقلاب اسلامی به اتهام محاربه حکم اعدام دریافت کرده‌اند به ۲۱ تن رسید.

کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی کُرد با انتشار اسامی این ۳ نفر اعلام کرد: قادر محمدزاده و محمدامین عبدالهی پیش از این به اتهام اقدام علیه امنیت ملی از طریق همکاری با احزاب اپوزیسیون کردستان در دادگاه بدوی به ۳۲ و ۲۰ سال حبس محکوم شده بودند. اما شعبه‌ی دوم دادگاه تجدیدنظر ارومیه احکام فوق را به اعدام ارتقاء داد.

عزیز محمدزاده، جوان ۲۶ ساله‌ی کُرد نیز از سوی دادگاه بدوی شهر سقز به اتهام محاربه به اعدام محکوم شد. وی ۲۱ مهرماه سال جاری توسط مأموران امنیتی بازداشت و مدت ۳ ماه را تحت شرایط سخت در بازداشت‌گاه اداره‌ی اطلاعات سقز گذراند و سپس به زندان مرکزی این شهر انتقال یافت. گفته می‌شود پس از صدور این حکم اموال عزیز محمدزاده از طرف اداره‌ی اطلاعات شهر سقز توقیف شده است.

در پی صدور این احکام، کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران طی بیانیه‌ای نگرانی جدی خود را از افزایش صدور احکام اعدام برای زندانیان سیاسی کُرد که حاصل دادگاه‌های ناعادلانه هستند ابراز داشت. این کمپین با اعلام هشدار نسبت به خطر اعدام فعالان کُرد از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواست قبل از وقوع یک فاجعه‌ی حقوق بشری، مسوولیت خود را برای پاسخ‌گوکردن ایران به انجام برساند.

از سوی دیگر با انتقال حبیب‌الله لطیفی به سلول انفرادی، نگرانی‌ها نسبت به خطر اجرای حکم وی افزایش یافت. سازمان عفو بین‌الملل با انتشار اطلاعیه‌ای در مورد اعدام قریب‌‌الوقوع این زندانی سیاسی کُرد و هم‌چنین شیرکو معارفی دیگر فعال کُرد محکوم به اعدام هشدار داد. مادر حبیب‌الله لطیفی هم در مصاحبه‌ای از مسوولان قضایی خواست تا احکام اعدام را متوقف کنند. وی خطاب به نهادهای حقوق بشری گفت: «در برابر احتمال اجرای این احکام سکوت نکنید.»

فدراسیون بین‌المللی آموزش که بیش از ۳۰ میلیون معلم از ۱۷۱ کشور جهان در آن عضو هستند در بیانیه‌ای که منتشر ساخت از احتمال اجرای حکم اعدام فرزاد کمانگر ابراز نگرانی کرد و از حکومت ايران خواست تا ضمن رعايت حقوق بشر، این معلم کُرد را آزاد کند. اين اتحادیه‌ی بين‌المللی معلمان هم‌چنين از تمامی سازمان‌های عضو خود خواست تا با ارسال نامه برای مقام‌های جمهوری اسلامی خواستار آزادی فرزاد کمانگر شوند.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز در گزارشی که از وضعیت حقوق بشر در ایران منتشر ساخت اعلام کرد حکومت ایران در سال ۲۰۰۹ به بی‌سابقه‌ترین سرکوب طی ۱۰ سال گذشته دست زده است. این گزارش که بر موارد نقض حقوق بشر در جریان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران تاکید دارد، به فشارهای وارده از سوی حکومت بر اقلیت ملی کُرد در ایران نیز اشاره کرده و با اعلام این‌که ایران مقام دوم اعدم‌کنندگان در جهان را داراست، گفته است: «در اکثر موارد اعدام در ایران اعدام‌شوندگان از دست‌رسی کافی به مشورت‌های حقوقی برخوردار نیستند.»

گروهی از فعالان زن اقدام به راه‌اندازی ویلاگی با عنوان «تا لغو اعدام شیرین علم هولی» کردند. فریدون شامی وکیل این زندانی سیاسی کُرد طی مصاحبه‌ای با این ویلاگ ضمن تشریح روند حقوقی پروند موکل‌اش اعلام کرد این دختر ۲۸ ساله‌ی کُرد زمانی که تحت بازداشت اطلاعات سپاه بوده، جهت اخد اعتراف به‌شدت مورد شکنجه قرار گرفته است. وی گفت: «در لایحه‌ی تجدیدنظرخواهی به غیرقانونی ‌بودن اعترافی که زیر شکنجه از متهم گرفته شود اشاره کرده‌ام و خواستار پایین‌ترین سطح مجازت برای موکل‌ام شده‌ام.»

در اقدامی دیگر به دنبال نامه‌ها و مطالبی که فرزاد کمانگر، فرهاد وکیلی، سامی حسینی و شیرین علم هولی از درون زندان نگاشته و انتشار بیرونی یافتند. موجی از اعلام حمایت‌ها از این فعالان کُرد محکوم به اعدام و در اعتراض به احکام صادره برای آنان، در قالب یادداشت‌ها و نوشتارهایی از سوی فعالان ایرانی که بعضاً در دوره‌های مختلف بازداشت و حبس از هم‌یندان این افراد بوده‌اند به راه افتاد.

ترور ولی‌الله حاجی قلی‌زاده، دادستان کل دادگاه‌های عمومی و انقلاب شهرستان خوی در استان آذربایجان غربی اقدام خشونت‌باری بود که هفته‌ی گذشته از سوی گروهی که خود را «نیروهای شرق کردستان» معرفی کردند، رخ داد. آن‌گونه که در اطلاعیه‌ی این گروه آمده، دلیل این اقدام مسوولیت این مقام ارشد قضایی شهر خوی در صدور و اجرای احکام اعدام دو تن از زندانیان سیاسی کُرد به نام‌های حسن حکمت دمیر و فصیح یاسمنی بوده است. به دنبال این ترور از سوی مقامات قضایی و دولتی خوی اعلام شد دست کم ۴ نفر از کسانی که مظنون به دست‌داشتن در این عملیات بوده‌اند بازداشت و تحت بازجویی قرار گرفته‌اند.

تبعیضات قانونی و عرفی علیه زنان در کردستان باز هم قربانی گرفت. زنی ۵۵ ساله به نام آمنه رشیدی از اهالی روستایی در شهرستان سردشت اقدام به خودسوزی نمود و پس از انتقال به بیمارستان جان باخت. این زن دارای ۴ فرزند بود و دلیل خودکشی وی اختلافات خانوادگی عنوان شده است.

حمله‌ی مرزیانان و نیروهای انتظامی به کاسب‌کاران کُرد در مناطق مرزی هم‌چنان ادامه دارد. این بار در منطقه‌ی حاجی عمران در شهرستان پیران‌شهر شخصی به نام سید واحد حسینی مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به‌شدت زخمی شد. هم‌چنین گفته می‌شود دو برادر به نام‌های امین و امید محمدی بر اثر گرفتارشدن در سرمای کوهستان‌های مرزی بین ایران و ترکیه جان خود را از دست دادند. جسد این دو کاسب‌کار کُرد چهارشنبه‌ی گذشته از سوی دیگر کاسب‌کاران منطقه پیدا شد.

در هفته‌ای که گذشت شاهد صدور یک حکم بدوی و یک حکم قطعی برای دو زندانی سیاسی در زندان سقز بودیم. ناصر سعیدی که در تاریخ ۲۳ آذر ۸۸ بازداشت شده بود، در شعبه‌ی‌ اول دادگاه انقلاب سقز به ۴ سال حبس تعزیری محکوم شد. هم‌چنین حکم ۶ سال حبس تعزیری برای محمد عزیزی در مرحله‌ی تجدیدنظر تایید شد. اتهام هر دوی این افراد ارتباط با احزاب اپوزیسیون کردستان عنوان شده است.

در ادامه‌ی بازداشت‌ها، احسان هوشمند صبح روز سه‌شنبه ۲۹ دی، توسط پلیس امنیت تهران در منزل‌اش بازداشت شد. ناهید کوه‌شکاف همسر این پژوهش‌گر کُرد نیز دو روز بعد با احضار به پلیس امنیت بازداشت گردید. اما قاضی پرونده روز بعد به دلیل داشتن فرزند خردسال دستور آزادی وی را با قرار تعهد تا احضار بعدی صادر کرد.

در مهاباد نیز ماموستا عبدالرحمن فتاحی و ملا احمد سنندجی به‌هم‌راه تعداد دیگری از روحانیون و فعالان مذهبی اهل سنت توسط نیروهای وابسته به اداره‌ی اطلاعات بازداشت شدند. مأموران امنیتی پس از بازداشت این افراد منازل تعدادی از آن‌ها را مورد تفتیش و بازرسی قرار دادند.

محسن جلدیانی که سابقه‌ی ۲۴ سال تدریس در دبیرستان‌های اشنویه را دارد، از سوی مأموران امنیتی در منزل خود بازداشت شد. از مریوان هم خبر می‌رسد که ۳ شهروند کُرد به نام‌های جبار حاجی مرادی، کامران مرادی و آزاد راوند توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند.

نیروهای گارد ویژه در زندان ارومیه با یورش به بند محل نگه‌داری زندانیان سیاسی ضمن تخریب وسایل آن‌ها، با استفاده از باتوم زندانیان این بند را مورد ضرب و شتم قرار دادند و یکی از زندانیان کُرد به نام «علی احمد سلیمان» که تبعه‌ی کشور ترکیه است را به مکانی نامعلوم منتقل کردند.

هم‌چنین گفته می‌شود «رمضان احمد» زندانی سیاسی کُرد تبعه‌ی سوریه نیز از زندان مرکزی زنجان به محلی نامعلوم منتقل شده است. در خبری دیگر درباره‌ی زندانیان سیاسی کُرد تبعه‌ی کشورهای همسایه که در زندان‌های ایران محبوس هستند؛ دو زندانی سیاسی زن که متهم به عضویت در حزب کارگران کردستان بودند اخیراً از سوی ایران به ترکیه تحویل داده شده‌اند.

باز هم از زندان ارومیه؛ مسوولان قضایی با درخواست آزادی مشروط یک زندانی سیاسی به نام عثمان مصطفی‌پور مخالفت کردند. این زندانی کُرد در حال حاضر هفدهمین سال از دوره محکومیت ۲۵ ساله‌ی خود را می‌گذراند.

در زندان سنندج نیز مأموران حفاظتی با حضور در بند پاک این زندان ضمن رفتاری توهین‌آمیز اقدام به توقیف کتاب‌‌ها و دست‌نوشته‌های زندانیان سیاسی کردند. عدنان حسن‌پور به علت اعتراض به این عمل مأموران به سلول انفرادی منتقل شد.

سایت مرکز خبررسانی سقز اعلام کرد؛ یک زندانی به نام انور رحمانی در زندان این شهر جان باخت. علت مرگ مشکوک این شهروند کُرد که یک هفته‌ پیش‌تر بازداشت شده بود، مشخص نیست.

و اما در زندان کرمانشاه؛ با انتقال عباس جلیلیان از بند ۳ مشاوره این زندان به بند ۶ تماس‌های تلفنی وی با خانواده‌اش قطع شد. مسوولان قضایی نیز با وجود گذشت ۳ ماه از آغاز دوره‌ی محکومیت این نویسنده و پژوهش‌گر کُرد هنوز وثیقه‌ی تأمین‌شده برای آزادی مشروط وی پیش از صدور حکم را به خانواده‌ی وی مسترد نکرده‌اند.

حسن‌علی مهدوی چشمه‌گچی، دبیرکل حزب توسعه‌ی کرمانشاه که از ۷۰ روز پیش با شکایت‌های صورت گرفته علیه وی از طرف محمد کرمی‌راد نماینده‌ی کرمانشاه در مجلس، بانک ملی، شرکت مخابرات و سازمان تبلیغات کرمانشاه با حکم قضایی در بازداشت به سر می‌برد، اعلام کرده بود در اعتراض به ادامه‌ی بازداشت خود دست به اعتصاب غذا خواهد زد. اما با قول مساعد مسوولان قضایی مبنی بر پی‌گیری وضعیت وی از این کار منصرف شد. موارد اتهامی مهدوی مربوط به ادعاهایی می‌باشد که وی در وبلاگ «ساحت نیوز» علیه شاکیان‌اش مطرح کرده است.

با گذشت یک سال و نیم از زندانی‌شدن دکتر آرش و کامیار علایی وکیل این دو برادر کُرد اعلام داشت که دیوان عالی کشور احکام ۶ و ۳ سال حبس برای موکلان‌اش را نقض کرده است و آن‌ها به زودی آزاد خواهند شد. اتهام این دو پزشک سرشناس بین‌المللی در زمینه‌ی پیش‌گیری از بیماری ایدز، همکاری با دولت خارجی متخاصم عنوان شده بود که دیوان عالی کشور این اتهام را رد کرد.

با تایید پزشکی قانونی مبنی بر بیماری قلبی کامران آسا و عدم توانایی وی در تحمل شرایط زندان، احتمال می‌رود با قول مساعد قاضی شعبه‌ی ۲۸ دادگاه انقلاب تهران، برادر دانشجوی جان‌باخته کیانوش آسا، طی روزهای آینده با تبدیل قرار از زندان قزل حصار آزاد شود.

صبح روز دوشنبه ۵ بهمن، از سوی دادگاه انقلاب سنندج برای دو تن از بازداشت‌شدگان در مراسم سال‌گرد ابراهیم لطف‌الهی قرار وثیقه صادر شد. مهدی دعاگو و لقمان احمدی هر یک به تأمین ۴۰ میلیون تومان وثیقه موظف شده‌اند. ۴ نفر دیگر از بازداشت‌شدگان سنندجی نیز هفته‌ی گذشته با سپردن تعهد آزاد گشتند. اما مختار زارعی، آزاد لطفی‌پور، امید شیخی و مجید حمیدی هم‌چنان در بلاتکلیفی به سر می‌برند.

سجاد مرادی، ناصر احمدی و کیوان مختاری ۳ دانشجوی کُرد دانشگاه‌ تهران بودند که طی این هفته آزاد شدند. هنوز تعداد دیگری از دانشجویان کُرد دانشگاه‌های تهران بازداشت هستند و از شرایط نگه‌داری و وضعیت پرونده‌ی شماری از آن‌ها اطلاعی در دست نیست.

کردستان؛ همچنان زیر سایه‌ی نقض حقوق بشر

2010-01-18T13:44:00.001+03:30

رادیو زمانه ـ کاوه کرمانشاهی: صدور حکم اعدام برای یک زندانی سیاسی زن مهم‌ترین و در عین حال بدترین خبر هفته‌ی گذشته بود. شیرین علم هولی به اتهام محاربه از طریق همکاری با حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) از سوی شعبه‌ی 15 دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شد. این دختر 28 ساله، اهل روستای دیم قشلاق از توابع شهرستان ماکو در استان آذربایجان غربی است. وی خرداد ماه سال گذشته توسط مأموران اطلاعات سپاه پاسداران در تهران بازداشت شد و مدت 21 روز را در بازداشتگاه این نهاد امنیتی گذراند. وی سپس به بند 209 اوین و پس از آن به بند نسوان این زندان انتقال یافت.

تعدادی از اعضای کمپین یک میلیون امضاء در دوره‌های مختلف بازداشت خود در زندان اوین با شیرین علم هولی هم‌بند بوده‌اند. فعالان زن طی این مدت ضمن آشنایی با ویژگی‌های منحصر به فرد او، شنونده خاطرات تلخی درباره وضعیت زنان در منطقه‌ی محل زندگی شیرین از زیان وی بوده‌اند. قرار است به زودی یکی از این خاطرات که درباره هم‌بازی دوران کودکی این دختر کُرد است در سایت تغییر برای برابری منتشر شود.

فریدون شامی وکیل شیرین علم هوی می‌‌گوید انتظار صدور این حکم را بری موکلش نداشته و در اعتراض به آن درخواست تجدیدنظر داده است. وی ابراز امیدواری کرد که این حکم در مرحله‌ی‌ تجدیدنظر لغو شود. حکم مزبور با استناد به مواد 186 و 187 قانون مجازات اسلامی صادر شده است. در این مواد به عضویت در احزاب مسلح مخالف نظام و طرح براندازی اشاره شده است. همچنین شیرین در موردی دیگر به اتهام خروج غیرقانونی از مرز به 2 سال حبس تعزیری محکوم گردیده است.

صدور حکم اعدام برای شیرین علم هولی در حالی است که نگرانی‌ها نسبت به وضعیت دیگر محکومان به اعدام در کردستان همچنان رو به افزایش است. خبرهای رسیده از زندان‌های اوین و سنندج حکایت از مورد تهدید قرار گرفتن دوباره فرزاد کمانگر، علی حیدریان، فرهاد وکیلی و حبیب الله لطیفی مبنی بر اجرای قریب الوقوع احکام‌شان دارد. از سوی دیگر بی‌خبری از وضعیت دیگر زندانیان سیاسی محکوم به اعدام نیز با یادآوری تلخ اجرای احکام احسان فتاحیان و فصیح یاسمنی که در خلع اطلاع رسانی مستمر در زمان حبس آنان صورت گرفت می‌تواند به همان اندازه نگران کننده باشد.

تشدید این نگرانی‌ها به دنبال اعدام فصیح یاسمنی در عرصه‌ی‌ جهانی اعتراض سازمان عفو بین الملل را به دنبال داشت. این سازمان با اعلام اسامی 17 زندانی سیاسی کُرد که در ایران به اعدام محکوم شده‌اند خواهان توقف احکام آنان شد. آکین بیردال نماینده پارلمان ترکیه از شهر کُردنشین دیاربکر نیز در نامه‌ای خطاب به محمود احمدی نژاد از وی خواست تا حکومت ایران به اعدام زندانیان سیاسی کُرد پایان دهد.

از سوی دیگر جمعی از مادران زندانیان سیاسی کُرد محکوم به اعدام در روزهای 23 و 24 دی ماه طی دو نشست جداگانه در شهرهای کامیاران و سنندج دور هم جمع شدند تا با بیان دردی که بر آنان رفته، چاره‌ای برای نجات فرزندان‌ خود بیابند. این مادران با محکوم کردن حکم اعدام در تمامیت آن و اعتراض به اعدام دو زندانی سیاسی کُرد خواهان لغو احکام اعدام دیگر زندانیان سیاسی و آزادی فرزندان‌شان شدند. این نشست‌ها قرار است همچنان ادامه یابد و حتی مادران کُرد اعلام آمادگی کرده‌اند تا با سفر به تهران با مادران عزادار و مادران صلح دیدار کنند.

در ادامه‌ی اخبار مربوط به زندانیان سیاسی محکوم به اعدام؛ وکیل شیرکو معارفی اعلام کرد که دفتر رییس قوه قضاییه به نامه‌ای که وی برای آیت الله لاریجانی ارسال کرده بود پاسخ داده و در آن از رییس کل دادگستری استان کردستان خواسته تا با بررسی امکان اعمال ماده 18 در مورد حکم صادره علیه شیرکو معارفی گزارشی از پرونده وی را به تهران ارسال کنند.

احمدسعید شیخی در نامه‌ی خود به آیت الله صادق لاریجانی با اشاره به اشتباهات بیّن فقهی صورت گرفته در صدور حکم اعدام برای موکل خود از وی درخواست کرده بود تا نسبت به اعلام اشتباه در حکم صادره و اعمال ماده 18 در مورد این پرونده اقدام نماید. این وکیل دادگستری ابراز امیدواری کرده است که رییس دادگستری استان کردستان با قبول اشتباه صورت گرفته در صدور رأی دادگاه بدوی و تجدیدنظر در مورد شیرکو معارفی ضمن ارائه‌ی گزارشی از این پرونده به رییس قوه قضاییه با اعمال ماده 18 موافقت کنند.

در ماده واحده 18 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب عنوان شده است: در مورادی که آرای قطعی به تشخیص رییس قوه قضاییه خلاف بیّن شرع باشد، این تشخیص به عنوان یکی از جهات اعاده دادرسی محسوب و پرونده حسب مورد به مراجع صالح برای رسیدگی ارجاع می‌شود.

شیخی معتقد است از آن‌جا که بنا بر شواهد موجود و استشهادیه‌ی اهالی روستایی که شیرکو در آن محل بازداشت شده، وی از اسلحه استفاده نکرده و پیش از آن نیز در هیچ عملیات مسلحانه‌ای علیه جمهوری اسلامی شرکت نداشته است. بنا بر این اتهام محاربه به لحاظ شرعی و فقهی نمی‌‌تواند صحیح باشد.

خبر دیگر در مورد شیرکو معارفی این‌که با وجود تایید پزشک زندان مبنی بر نیاز وی به درمان ناراحتی معده در خارج از زندان، مسئولان زندان سقز از انتقال وی به بیمارستان جهت انجام درمان خودداری می‌کنند. کاوه کُردمقدم یک زندانی سیاسی دیگر در زندان ارومیه نیز در حالی که از بیماری سرطان پیشرفته‌ی روده رنج می‌برد از خدمات مناسب پزشکی در زندان محروم است. وی که دومین سال از محکومیت سه ساله‌ی خود را به پایان رسانده با وجود نیاز شدید به درمان‌های پیشرفته در خارج از زندان به دلیل مخالفت مسئولان زندان تا کنون نتوانسته از امکان آزادی مشروط یا حداقل مرخصی استعلاجی استفاده کند.

بازداشت 9 دانشجو در جریان برگزاری مراسم دومین سالگرد جان باختن ابرهیم لطف الهی در سنندج گسترده‌ترین مورد بازداشت جمعی بود که طی هفته‌ی پیش در کردستان اتفاق افتاد. ابراهیم لطف الهی دانشجوی حقوق دانشگاه پیام نور سنندج بود كه 15 دی ماه 1386 توسط مأموران اداره اطلاعات اين شهر بازداشت و 10 روز بعد خبر مرگ وی به خانواده‌اش اعلام شد. هر چند اداره اطلاعات سنندج علت مرگ این دانشجوی کُرد را خودکشی عنوان کرد، اما از سوی ديگر گفته می‌‌شود و‌ی بر اثر شدت شكنجه جان خود را از دست داده است.

مراسم سالگرد ابراهیم لطف الهی به دعوت خانواده وی و اتحادیه دمکراتیک دانشجویان کُرد قر ار بود بعد از ظهر روز پنج‌شنبه 24 دی بر سر مزار این دانشجوی جان باخته در بهشت محمدی شهر سنندج برگزار شود. اما نیروهای انتظامی و امنیتی با حضور چشم‌گیر خود در محوطه‌ی بهشت محمدی و محاصره مزار ابراهیم عملاً از تجمع گسترده مردم در این محل و برگزاری مراسم جلوگیری کردند.

مأموران لباس شخصی وابسته به حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی در جریان این مراسم اقدام به بازداشت 9 نفر از فعالان دانشجویی و مدنی به نام‌های مختار زارعی، آزاد لطفی پور، مهدی دعاگو، خلیل شهبازی، لقمان احمدی، سیوان اداک، دارا حسینی، هیوا کریمی و امید شیخی کردند. در همان شب منازل چند تن از بازداشت شدگان توسط مأموران امنیتی با حکم قضایی مورد تفتیش و بازرسی قرار گرفت.

با گذشت 3 روز از بازداشت این افراد، صبح روز یکشنبه 27 دی ماه خلیل شهبازی، دارا حسینی، سیوان اداک و هیوا کریمی آزاد گشتند. اما آن 5 نفر دیگر تحویل اداره اطلاعات داده شده و همچنان در بازداشت به سر می‌برند.

از سوی دیگر جواد علیزاده دانشجوی محروم از تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد حقوق بشر که سال گذشته در مراسم سالگرد ابراهیم لطف الهی در سنندج بازداشت و به اتهام تبلیغ علیه نظام به واسطه‌ی انجام سخنرانی در این مراسم به یک سال حبس محکوم شد، در پی چند رو اعتصاب غذا در اعتراض به خودداری مقامات قضایی سنندج از صدور دستور آزادی وی، صبح روز دوشنبه 28 دی از زندان دیزل آباد کرمانشاه آزاد شد.

مأموران وزارت اطلاعات در اقدامی کم‌سابقه با ورود به کوی دانشگاه تهران اقدام به بازررسی و تفتیش اتاق فرزاد کلبعلی دانشجوی مقطع دکترای این دانشگاه کردند و کیس کامپبوتر و تعدادی از کتب و جزوات وی را با خود بردند. این دانشجوی کُرد روز 16 آذر بازداشت شده است و در حال حاضر در زندان اوین به سر می‌برد.

روز شنبه 26 دی دو شهروند بوکانی برای هفتمین بار در جلسه‌ی رسیدگی به اتهامات خود در دادگاه تجدیدنظر ارومیه حاضر شدند. اتهام محمدامین عبدالهی و قادر محمدزاده که اکنون بیش از 3 سال است در زندان به سر می‌برند، درگیری با نیروهای انتظامی عنوان شده است. این افراد پیش از این به اتهام درگیری با نیروهای دولتی و تشکیل گروه غیرقانونی به ترتیب به تحمل 23 و 18 سال حبس محکوم شده‌اند.

حکم 2 سال حبس هیمن فاطمی در دادگاه تجدیدنظر سقز به یک سال کاهش یافت. اتهام وی اقدام علیه امنیت ملی بوده است.

احمد باب که حدوداً 5 ماه پیش در مریوان بازداشت شد. پس از این‌که بیشتر این مدت را در بازداشتگاه ادراه اطلاعات سنندج و زندان این شهر گذراند بار دیگر به زندان مریوان منتقل شد. اتهام وی همکاری با یکی از احزاب اپوزیسیون کردستان عنوان شده است. گفته می‌شود خانواده این فعال کُرد نیز در این مدت بارها تحت فشار قرار گرفته‌اند.

خانواده انور حسین پناهی زندانی سیاسی کُرد که پیش از این به اعدام محکوم شده بود و در دادگاه تجدیدنظر حکمش به 16 سال حبس تقلیل یافت. با نوشتن رنج نامه‌ای که از سوی سایت هرانا در تاریخ 27 دی انتشار یافت به مشکلات خود و اعمال فشارها بر این خانواده اشاره کرده‌اند.

در این نامه آمده است پس از بازداشت انور، برادر دیگر وی به نام اشرف که هم مسئولیت تأمین منابع مالی خانواده را بر عهده داشت و هم پیگیری وضعبت برادر زندانی خود را انجام می‌داد در حادثه‌ای مشکوک به قتل رسد. پس از آن افشین فرزند کوچک خانواده که 18 سال دارد مسئول پی‌گیری وضعیت برادرش شد. اما وی نیز در حال حاضر به 3 ماه حبس محکوم شده و در زندان به سر می‌برد.

در ادمه‌ی کشتار هر روزه کاسبکاران کُرد در مناطق مرزی، جوانی 18 ساله به نام خالد احمدی هنگامی که قصد عبور از مرز را داشت هدف تیراندازی مرزبانان قرار گرفت و جان باخت. همچنین هم‌زمان تعدادی دیگر از مرزنشینان کُرد که عموماً به دلیل نبود اشتغال مجبور به حمل و تبادل کالا به صورت قاچاق هستند از سوی مأموران نظامی مورد حمله قرار گرفتند. تعدادی از این افراد پس از زخمی شدن توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.

و در پایان گزارش این هفته اخبار آزادی فعالان دریند را با هم مرور می‌کنیم:

روز دوشنبه 21 دی تمام دانشجوبان بازداشت شده دانشگاه رازی کرمانشاه آزاد شدند. این دانشجویان که بیشتر از فعالان ستادهای میرحسین موسوی و مهدی کروبی در زمان انتخابات بودند طی هفته‌های اخیر از سوی مأموران امنیتی در کرمانشاه بازداشت و در بازداشتگاه اداره اطلاعات این شهر نگهداری می‌شدند. دانشجویان دانشگاه رازی تهدید کرده بودند تا زمان آزادی دوستان‌شان از شرکت در امتحانات پایان ترم خودداری خواهند کرد.

در همین روز 8 فعال سقزی نیز که طی دو ماه اخیر بازداشت شده بودند با قرار وثیقه آزاد شدند. میزان وثیقه‌ی علی امینی، احمد احمدپور، کاوه غفاری، عباد شیخی، اسکندر رسولی، محمد منیری و کامبیز فتاحی هر یک 30 میلیون تومان و حسین رحیمیان 100 میلیون تومان است.

همچنین محمد نادری و فاتح احمدی که به اتهام ارتباط با یکی از احزاب اپوزیسیون کردستان از 30 دی 87 در زندان سقز بودند با پایان دوران محکومیت یک ساله‌ خود آزاد شدند.

چهارشنبه 23 دی فرزاد سلطانی، وکیل دادگستری در کرمانشاه پس از یک هفته بازداشت با تودیع وثیقه‌ی 70 میلیون تومانی آزاد شد. وی از فعالان ستاد انتخاباتی شهروند آزاد (حامیان مهدی کروبی) بود که در پی وقایع پس از انتخابات با دادن مشاوره حقوقی به خانواده بازداشت شدگان کمک می‌کرد.

افشین کرمیان نسب دیگر فعال کرمانشاهی بود که طی هفته‌ی گذشته با وثیقه‌ی 100 میلیون تومانی آزاد شد. این دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی 28 آبان ماه سال جاری از سوی مأموران اداره اطلاعات در منزل شخصی خود در کرمانشاه بازداشت شد. وی پس از 4 روز نگهداری در بازداشتگاه اداره اطلاعات کرمانشاه به زندان اوین در تهران منتقل شد و بیشتر ایام بازداشت خود را در سلول انفرادی بند 209 این زندان گذرانده است.

نگاهی به وضعیت حقوق بشر در کردستان طی هفته‌ای که گذشت

2010-01-11T22:55:00.002+03:30

جرس ـ کاوه کرمانشاهی: بدترین خبر این هفته اعدام فصیح یاسمنی زندانی سیاسی کُرد بود که بامداد 16 دی ماه در زندان خوی اجرا شد. اتهام این جوان 28 ساله، محاربه از طریق همکاری با یکی از احزاب اپوزیسیون کردستان عنوان شده بود. اتهامی که مستندش شکایت اداره اطلاعات و اعترافاتی بوده که تحت فشار از خود متهم اخد گردیده بود. این دومین اعدام سیاسی در کردستان طی دو ماه گذشته است. 20 آبان 1388 نیز احسان فتاحیان به اتهام محاربه در زندان سنندج اعدام شد.

فصیح یاسمنی در حالی اعدام شد که برخلاف آن‌چه در آیین دادرسی کیفری عنوان شده، زمان اجرای حکم به وکیل و خانواده وی اطلاع داده نشده بود. به دستور نهادهای امنیتی نیز تا کنون از تحویل جسد این فعال سیاسی به خانواده وی برای انجام مراسم خاکسپاری خودداری شده است. بنا بر گفته‌ی خانواده فصیح وی در زمان اعدام به بیماری صرع مبتلا بوده است.

با اعدام احسان فتاحیان و فصیح یاسمنی نگرانی‌ها نسبت به خطر اعدام قریب الوقوع 17 زندانی سیاسی کُرد دیگر به نام‌های زینب جلالیان، فرزاد کمانگر، حبیب الله‌ لطیفی، شیرکو معارفی، فرهاد وکیلی، علی حیدریان، حسین خضری، رستم ارکیا، مصطفی سلیمی، انور رستمی، رشید آخکندی، محمد امین آگوشی، احمد پولاد خانی، سید سامی حسینی، سید جمال محمدی، حسن ‌تالعی و ایرج محمدی که با احکام اعدام در زندان‌های کردستان و دیگر شهرهای ایران به سر می‌برند افزایش یافته است.

طی این هفته نیز کمیته‌ی دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی کُرد با انتشار اطلاعیه‌ای از خطر اعدام حبیب الله لطیفی و فرزاد کمانگر خبر داد. بنا بر اعلام این کمیته این دو زندانی سیاسی که هم اکنون با اتهام محاربه و با حکم اعدام در زندان‌های اوبن و سنندج به سر می‌برند، طی روزهای اخیر بارها در مورد اجرای حکم اعدام مورد تهدید قرار گرفته‌اند.

همچنین کمیته‌ی کردستان مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران گزارشی را از وضعیت مصطفی سلیمی، زندانی سیاسی کُرد محکوم به اعدام منتشر کرد. در این گزارش آمده است: نام‌برده که اهل شهرستان سقز است در سال 1380 به عضویت یکی از احزاب اپوزیسیون کُرد درآمد. اما اوخر سال 1382 به همکاری خود با آن حزب پایان داد و در منزل یکی از اقوام خود در شهر نهاوند استان همدان ساکن شد.

نیروهای امنیتی وی را در همین شهر بازداشت کرده و به سنندج و پس از آن سقز انتقال دادند. دادگاه به اتهام محاربه برای وی حکم اعدام صادر نمود. این حکم در دادگاه تجدیدنظر مورد تایید قرار گرفت و تقاضای عفو نیز در کمیسیون عفو و بخشودگی قوه قضاییه رد شده است.

این شهروند کُرد که دارای یک فرزند است هم اکنون در زندان مرکزی سقز نگهداری می‌شود و وضعیت جسمی و سلامتی وی نامناسب گزارش شده است.

با تداوم کشتار کاسبکاران کُرد در مناطق مرزی از سوی نیروی انتظامی تحت عنوان مبارزه با قاچاق کالا و سوخت از ابتدای سال میلادی جدید دست کم 6 نفر از شهروندان کُرد کشته و تعدادی نیز مجروح شده‌اند.

خالد محمدی در تاریخ 11 دی در منطقه‌ی "الباک" در مرز ایران و ترکیه، محسن پروسانی در تاریخ 14 دی در منطقه‌ی "بله سوور" از توابع "الند" شهرستان خوی، مصطفی علی‌زاده در تاریخ 15 دی در منطقه‌ی "نلاس" شهرستان سردشت، جعفر بابازاده و ابراهیم میرزامحمد در تاریخ 15 دی در منطقه‌ی "میرعمر" از توابع "قطور" شهرستان خوی هدف گلوله‌ی مأموران انتظامی قرار گرفته و کشته شده‌اند.

همچنین در تاریخ 19 دی اتومبیل کاسبکاری دیگر به نام علی حسن زاده در منطقه‌‌ی مرزی شهرستان پیرانشهر از سوی نیروهای انتظامی مورد حمله قرار می‌گیرد و با انحراف اتومبیل از مسیر جاده و وقوع تصادف نام‌برده جان خود را از دست می‌دهد.

در ادامه‌ی بازداشت فعالان کُرد در شهر سقز یک استاد دانشگاه و دو معلم به نام‌های حسین رحیمیان، محمد منیری و محمد صالح شکری پس از احضار به اداره اطلاعات بازداشت شدند.

این افراد طی روزهای اخیر به همراه تعداد دیگری از فعالان سقزی به نام‌های علی امینی، احمد احمدپور، کاوه غفاری، بختیار خوشنام و عباد شیخی که پیش از این در آذر ماه سال جاری بازداشت شده بودند از بازداشتگاه اداره اطلاعات سقز به زندان مرکزی این شهر انتقال یافتند. در حال حاضر تمامی آن‌ها ممنوع الملاقات هستند.

کیوان مهرگان دبیر سیاسی ضمیمه روزنامه اعتماد روز 13 دی در اولین تماس تلفنی پس از بازداشت با خانواده‌اش وضعیت عمومی خود را خوب توصیف کرد. این روزنامه نگار کُرد 7 دی ماه همراه با چند تن دیگر از روزنامه نگاران در تهران بازداشت شد.

فرزاد سلطانی وکیل دادگستری در کرمانشاه روز 15 دی در ساختمان دادگستری این شهر توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. وی از فعالان ستاد انتخاباتی شهروند آزاد (حامیان مهدی کروبی) در کرمانشاه بود که در پی وقایع پس از انتخابات نیز با دادن مشاوره حقوقی به خانواده بازداشت شدگان کمک می‌کرد.

شهرام ناظری هنرمند نامدار کُرد روز 15 دی ماه هنگام بازگشت از دبی در فرودگاه امام خمینی از سوی حراست فرودگاه مورد پرسش و پاسخ قرار گرفت. به گفته‌‌ی روزنامه‌ اعتماد که این خبر را منتشر کرد احتمال ادامه‌ی این پرسش و پاسخ‌ها در زمان و مکانی دیگر وجود دارد.

یک زندانی سیاسی کُرد تبعه‌ی ترکیه به نام مراد دایار که از 2 سال پیش در زندان ایران به سر می‌برد در تاریخ 15 دی از سوی دولت ایران به دولت ترکیه تحویل داده شد.

صبح روز 16 دی ماه در ادامه‌ی احضار و بازداشت فعالان دنشجویی دانشگاه رازی کرمانشاه، محمد مرادی نیز از سوی اداره اطلاعات این شهر احضار و طی دو نوبت مورد بازجویی قرار گرفت.

طی روزهای اخیر چند فعال دانشجویی این دانشگاه به نام‌های محمد مهدی آبادی، میلاد غلامی، کیوان موقوفه، پویا میرزایی، متین حاتم، خشایار مریدپور و مسلم عارفی توسط مأموران امنیتی بازداشت و تعداد دیگری نیز احضار و مورد بازجویی قرار گرفته‌اند.

در حالی که جمعی از دانشجوبان دانشگاه رازی اعلام کرده بودند در اعتراض به بازداشت هم‌کلاسی‌های خود و صدور احکام تعلیقی برای تعدادی دیگر از فعالان دانشحویی این دانشگاه امتحانات پایان ترم را تحریم کرده و دست به تحصن خواهند زد. اما با فشار حراست دانشگاه و حضور گسترده نیروهای امنیتی لباس شخصی در محیط دانشگاه عملاً امکان انجام هیچ حرکت اعتراضی به وجود نیامد.

با گذشت بیش از یک ماه از بازداشت امجد کردنژاد، عباس کاکایی، سجاد و علی‌رضا مرادی چهار دانشجوی کُرد دانشگاه تهران هیچ اطلاعی از وضعیت و محل نگهداری آنان در دست نیست. امجد (هژیر) و عباس روز 12 آذر در پی احضار به دادگاه انقلاب و سجاد و علی‌رضا روز 16 آذر توسط مأموران امنیتی بازداشت شدند.

در حال حاضر تعداد زیادی از دانشجوبان کُرد دانشگاه‌های تهران در بازداشت به سر می‌برند که اسامی شماری از آنان عبارت است از: دکتر فرزاد کلبعلی، ناصر احمدی، ادریس مولودی، احمد اسماعیلی، آمانج رحیمی، عبدالله عارفی، هژار یوسفی، پخشات عزیزی، لیلا محمدی و سروه وبسی.

پدر فواد شمس از ملاقات خود و همسرش با این دانشجوی بازداشتی خبر داد. فاتح شمس وضعیت روحی و جسمی فرزندش را خوب عنوان کرد و ابراز امیدواری نمود که با پایان یافتن مرحله‌ی تحقیقات وی از زندان آزاد شود.

فواد شمس روز 11 آذر ماه هنگام خروج از دانشگاه تهران توسط مأموران امنیتی بازداشت شد. اتهام وی تشویش اذهان عمومی و راه‌اندازی اعتصاب و تجمعات اعتراضی در دانشگاه عنوان شده است.

دادگاه بدوی حسن امینی از علمای اهل سنت کردستان 16 دی ماه به اتهام "تبلیغ علیه نظام" در دادگاه وبژه روحانیت مشهد برگزار شد. وی تابستان امسال پس از انجام یک سخنرانی در حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان در این شهر بازداشت و پس از 10 روز با وثیقه‌ی 30 میلیون تومانی آزاد شد.

هم‌زمان یک عضو دیگر مکتب قرآن در بانه به نام عمر محمد امینی به دادگاه ویژه روحانیت همدان احضار شد. از دلایل این احضار اطلاعی در دست نیست.

از سوی دیگر دادگاه تجدیدنظر حکم 10 سال حبس در تبعید ایوب گنجی، امام جماعت پیشین مسجد قبای سنندج را تایید کرد. وی که اوایل سال 1387 بازداشت شد در حال حاضر در زندان همدان دوران محکومیت خود را می‌گذراند. اتهام این روحانی اهل سنت اقدام علیه امنیت ملی و افتراء و توهین عنوان شده است.

دکتر شفیع برهانی از دیگر شخصیت‌های مذهبی اهل سنت در کردستان و استاد دانشگاه آزاد مهاباد نیز طی تماس تلفنی که با خانواده خود داشت اعلام نمود در بازداشتگاه اداره اطلاعات مهاباد به سر می‌برد. پیش از این اعلام شده بود که در پی احضار این روحانی به اداره اطلاعات مهاباد در تاریخ 7 دی ماه هیچ خبری از وضعیت وی در دست نیست.

چهارمین و آخرین جلسه‌ی رسیدگی به اتهامات محی الدین آزادی و شیرکو رحیمی 16 دی برگزار شد. در این جلسه وکیل شیرکو رحیمی با ارسال لایحه‌ دفاعی و وکیل محی الدین آزادی با حضور در دادگاه به دفاع از موکلان خود در برابر اتهام همکاری با یک حزب اپوزیسیون کُردی پرداختند.

کامران آسا برادر کیانوش آسا 19 دی ماه از زندان اوین به زندان قزل حصار منتقل شد. وی روز 16 آذر زمانی که قصد داشت برای شرکت در مراسم بزرگداشت برادرش در دانشگاه علم و صنعت وارد این دانشگاه شود توسط مأموران انتظامی بازداشت شد.

کیانوش آسا از دانشجوبان نخبه‌ی‌ این دانشگاه بود که طی وقایع اخیر پس از انتخابات توسط نیروهای مسلح وابسته به دولت کشته شد.

در تاریخ 16 دی ماه پدری در مهاباد دختر جوان خود به نام شیدا.م را در خواب خفه کرد. انگیزه این قتل مخالفت پدر با ازدواج دخترش با شخص مورد نظر خود و از طرف دیگر اصرار پدر بر ازدواج با شخص دیگری بوده است. پدر شیدا پس از قتل توسط نیروی انتظامی بازداشت شد.

بنا بر اطلاعیه‌ای که به نام "دبیرخانه‌ی کمیته‌ی مرکزی کومه‌له زحمتکشان کردستان" در تاریخ 19 دی روی خروجی برخی سایت‌های اینترنتی قرار گرفت، اعلام شد شخصی به نام "علی سرمدی" توسط این حزب بازداشت شده است.

در اطلاعیه‌ی کومه‌له آمده است: این شخص که به دلیل فعالیت‌های مدنی خود از سوی دولت جمهوری اسلامی تحت تعقیب بود، یک سال پیش با معرفی و تایید دوستان کومه‌له در اپوزیسیون ایران از کشور خارج و امنیت و گذران وی توسط این حزب در جنوب کردستان (عراق) تأمین گردید.

اما علی سرمدی پس از مدتی با تهدید و ارعاب مأموران مخفی اطلاعات ایران در کردستان عراق به رابطه و تماس با آن‌ها تن می‌دهد. وی در جریان این ارتباطات اطلاعاتی را که طی این مدت به دست آورده در اختیار آن‌ها می‌گذارد و همچنین قول همکاری بیشتری را نیز می‌دهد.

دبیرخانه‌ی کومه‌له در اطلاعیه‌ی خود گفته که مدارک لازم در تایید تماس علی سرمدی با نیروهای اطلاعات ایران را در اختیار دارد و خود وی نیز به داشتن ارتباط و انتقال اطلاعات اعتراف کرده است. اما در این اطلاعیه مشخص نشده این بازداشت با استناد به چه قانونی صورت گرفته و قرار است تا چه مدت ادامه داشته باشد.

مقامات قضایی دو زندانی سیاسی به نام‌های انور رحمانی فرزند حسین و انور رحمانی فرزند فارس را که در زندان سنندج نگهداری می‌شوند ممنوع الملاقات کردند. این دو به اتهام همکاری با یکی از احزاب اپوزیسیون کردستان از سه ماه پیش در بازداشت به سر می‌برند.

حکم 2 سال حبس تعزیری سعید راد که پس از بازداشت وی در مهر ماه سال جاری به اتهام "اقدام علیه امنیت ملی" صادر شده بود، در دادگاه تجدیدنظر به یک سال کاهش یافت.

جمال عزیزی که از 7 ماه پیش در بازداشت به سر می‌برد، از سوی شعبه‌‌ی اول دادگاه انقلاب سقز به اتهام ارتباط با احزاب اپوزیسیون کُردی به یک سال حبس که 6 ماه از آن به صورت تعلیقی است محکوم شد.

سه شهروند سردشتی به نام‌های ارسلان شادبخت، سامان آتشک و هژار حسن زاده به اتهام آن‌چه "اخلال در نظم عمومی" عنوان شده است هر کدام به یک سال حبس تعزیری محکوم شدند.

مراجع امنیتی و قضایی از پاسخگویی به خانواده کژال شیخ محمدی فعال زن در مهاباد که از 3 ماه پیش در بازداشت به سر می‌برد خودداری می‌کنند. گفته می‌شود حتی برادر وی نیز که در مراجعات مکرر خود خواهان اطلاع از وضعیت خواهرش بوده، تهدید به بازداشت شده است.

شهرداری اسلام آباد غرب شش ماه است دستمزد نزدیک به 200 نفر از کارگران واحد خدمات و فضای سبز این سازمان را پرداخت نکرده است. این کارگران در اعتراض به عدم دریافت حقوق خود تا کنون اقدام به برگزاری چند تجمع در مقابل ساختمان شهرداری، اداره کار و فرمانداری این شهر کرده‌اند.

اما خبرهای خوب این هفته آزادی فایق روراست، هیوا توحیدی، هیمن آذری و خالد عزیزی بود. فایق و هیوا هر یک با گذراندن دوران محکومیت یک ساله‌ی خود در زندان‌های ارومیه و سقز و هیمن و خالد با دریافت حکم برائت در دادگاه تجدیدنظر سقز از زندان آزاد شدند.

* گزارش این هفته که نخستین گزارش از مجموعه گزارش‌های مشابه بعدی طی هفته‌های آتی خواهد بود، استثنائاً اخبار ده روز گذشته یعنی از ابتدای سال میلادی جدید را در بر خواهد گرفت.

آخرين تلاش‌ها در آخرين ساعات (هفت روز پس از اعدام احسان فتاحيان)

2009-11-18T11:27:00.009+03:30

روز آنلاين ـ کاوه کرمانشاهی: ظهر روز يكشنبه هفدهم آبان ماه 1388 خبر تعيين زمان اجرای حكم اعدام احسان فتاحيان، زندانی سياسی كُرد در سايت‌های خبری منتشر می‌شود. با انتشار اين خبر و با توجه به اين‌كه تاريخ اجرای حكم بامداد چهارشنبه 20 آبان اعلام شده، در اين فرصت باقی مانده تكاپويی از سوی فعالان حقوق بشر در كردستان، ايران و سراسر جهان برای جلوگيری از اجرای اين حكم آغاز می‌شود اما همه‌ی اين تلاش‌ها با اجرای حكم اعدام احسان در موعد مقرر نافرجام می‌ماند.

آن‌چه در پی می‌آيد روايتی‌ست از 60 ساعت تلاشی كه با شوك شنيدن يك خبر آغاز شد و پايان تلخش برای من بدرقه‌ی مخفيانه و غريبانه‌ی احسان در آن صبح لعنتی از درب زندان تا سردخانه‌ی گورستان بود.

خبر آن‌قدر غيرمنتظره است كه مگر به تائيد خانواده و وكيل احسان آن را باور نمی‌كنم. وكيل در مقابل اصرارم آن چند خط را كه به وی ابلاغ شده از پشت تلفن می‌خواند: "جهت اجرای حكم اعدام محكوم عليه احسان فتاحيان فرزند عزت اله برای مورخه 88.8.20 رأس ساعت 6 صبح لازم است در زندان حاضر شويد."

تاريخ ابلاغ شانزدهم است و امروز هفدهم. به خاطر تأخير در اطلاع رسانی جناب وكيل يك روز كامل را از دست داده‌ايم. از اين پس را بايد به ساعت محاسبه كنيم. چيزی حدود 60 ساعت تا زمان اجرای حكم باقی‌ست. اولين اقدام پخش گسترده خبر و جلب توجه رسانه‌ها، روزنامه‌نگاران و فعالان حقوق بشر نسبت به خطر اعدام قريب الوقوع احسان فتاحيان است.

شماره تلفن خانواده و وكيل احسان در اختيار خبرنگاران قرار می‌گيرد. اما متأسفانه نه وكيل و نه خانواده حاضر به مصاحبه نيستند. وكيل عذر قانونی می‌آورد و ادعا می‌كند مصاحبه با رسانه‌های خارجی جرم است! خانواده هم با اين استدلال كه ممكن است اين اقدام كورسوی اميد را برای توقف اجرای حكم ببندد از مصاحبه پرهيز می‌كنند.

ای كاش می‌توانستم استدلال‌های‌شان را قبول كنم. در اين صورت نه با وكيل به جر و بحث می‌پرداختم كه طبق كدام قانون می‌گويد مصاحبه با رسانه‌ها جرم است؟! و نه به خانواده اصرار می‌كردم حتی در حد يك جمله‌ی احساسی هم كه شده صدای مظلوميت احسان و خطری كه جانش را تهديد می‌كند به گوش جهانيان برسانند.

يكشنبه شب پدر و برادر احسان راهی تهران می‌شوند تا صبح روز دوشنبه بتوانند با رييس قوه قضاييه ملاقات كنند. تقاضای ديدار حضوری رد می‌شود و پدر احسان درخواست توقف حكم اعدام پسرش را طی نامه‌ای به دفتر آيت الله لاريجانی تحويل می‌دهد. در مقابل نامه‌ای سربسته دريافت می‌كند كه بايد آن را به دست رييس دادگستری استان كردستان برساند. نامه‌ای كه خانواده احسان از محتوايش بی‌خبرند، اما با اين اميدواری كه دستور توقيف اجرای حكم است آن را بر ديده می‌گيرند و تا سنندج می‌رسانند.

هم‌زمان با حضور خانواده فتاحيان در دفتر رييس قوه قضاييه، سازمان دفاع از حقوق بشر كردستان نيز با ارسال نامه‌ای خطاب به آيت الله لاريجانی از وی درخواست می‌كند تا اجرای حكم اعدام اين فعال سياسی كُرد را متوقف و دستور به بازبينی مجدد ‌پرونده در دادگاهی عادلانه بدهد. رونوشتی از اين نامه برای تمامی نمايندگان كُرد مجلس نيز از طريق فكس ارسال می‌گردد.

دوشنبه روز پر جنب و جوشی است. چند تن از وكلای حقوق بشری در تهران برای همكاری با وكيل احسان فتاحيان جهت تلاش برای جلوگيری از اجرای اين حكم اعلام آمادگی می‌كنند. اين تلاش‌ها با توجه به اندك زمان باقی مانده و عدم دسترسی اين وكلا به اسناد و مدارك حقوقی مرتبط با پرونده احسان و حكم صادره برای ‌او بی‌نتيجه می‌ماند.

از سوی ديگر تلاش‌های خبرنگاران در رسانه‌های مختلف برای قانع كردن وكيل و خانواده احسان به انجام مصاحبه به جز در موراد معدودی مفيد واقع نمی‌شود. هر چند روزنامه نگاران و فعالان حقوق بشر با هدف اطلاع رسانی و اعلام مخالفت با اجرای اين حكم طی مدت باقی مانده حضوری فعال در رسانه‌ها دارند، اما اين نمی‌تواند جای خالی اظهار نظر حقوقی وكيل و ابراز احساسات خانواده را در چنين مواقعی پر كند.

هم‌زمان در دنيای مجازی نيز كاربران فيس بوك، بالاترين، تویتر و وبلاگ نويسان با نوشتن مطلب، تغيير استاتوس و ساختن لوگو نسبت به اجرای حكم اعدام احسان فتاحيان اعتراض می‌كنند. با وجود اين‌كه دسترسی به پتيشينی كه در مخالفت با اعدام احسان راه اندازی شده به دليل فيلترينگ برای افراد داخل كشور به راحتی ميسر نيست، اما هر لحظه بر شمار امضاها افزوده می‌شود، تا آن‌جا كه تعدادش از مرز 3 هزار می‌گذرد.

بيست و چهار ساعت مانده به زمان اجرای حكم اعدام احسان فتاحيان، نتيجه‌‌ی اطلاع رسانی گسترده و تماس با شخصيت‌ها و سازمان‌های حقوق بشری داخلی و خارجی، واكنش صريح و قاطع آن‌ها از طريق صدور بيانيه‌ و اعلام موضع برای توقف اجرای حكم اعدام اين زندانی سياسی است. سازمان عفو بين‌الملل، سازمان ديده بان حقوق بشر، سازمان دفاع بين‌الملل، كمپين بين‌المللی حقوق بشر در ايران، سخنگوی كانون مدافعان حقوق بشر، فدراسیون بین المللی جامعه‌های حقوق بشر، جامعه دفاع از حقوق بشر در ایران، سازمان دفاع از حقوق بشر كُرد، مجموعه فعالان حقوق بشر، كميته گزارشگران حقوق بشر و چند گروه حقوق بشری و سياسی ايرانی و كردستانی ‌ديگر از جمله‌ی اين سازمان‌ها هستند.

صبح روز سه‌شنبه نامه‌ی سربسته ارسالی از دفتر رييس قوه قضاييه به دفتر رييس دادگستری استان كردستان در سنندج می‌رسد. نامه‌ای كه چشم اميد خانواده و ما به آن دوخته شده و باز شدنش می‌تواند سايه‌ی سنگين مرگ را حداقل برای چند روز از سر احسان دور كند تا در اين فرصت به ياری وكلای حقوق بشری تلاشی را برای امكان بررسی دوباره پرونده و توقف هميشگی حكم سامان دهيم.

نامه تحويل دفتر رياست دادگستری می‌شود و پدر و برادر احسان تا پايان ساعت اداری پشت درب اتاق رييس و پس از آن تا غروب تنگ و سرد سه‌‌شنبه 19 آبان ماه پشت در ساختمان دادگستری برای دريافت پاسخی اميدوار كننده منتظر می‌مانند. عاقبت اين همه انتظار بدون هر گونه پاسخگويی در رابطه با نامه‌ی كذايی و حتی عدم اطلاع از محتوای اين نامه‌ی سربسته به يأس تبديل می‌شود.

چه خيال خوشی در سر می‌پرورانم هر بار كه به اميد شنيدن خبر توقف حكم با برادر احسان تماس می‌گيرم و بدون مقدمه می‌پرسم: "چه شد؟" و پاسخ علی: "هيچ!" و باز هم من: "يعنی هيچ؟!" و تاييد دوباره او "..."

تماس تلفنی با نمايندگان كُرد در مجلس شورای اسلامی اقدام بعدی است. هم‌زمان تماس با دفتر رييس دادگستری در سنندج. تعجب می‌كنم وقتی آقای نماينده می‌گويد: "من از اين قضيه بی‌اطلاعم!" می‌گويم: "ولی من شخصاً ديروز رونوشتی از نامه‌ای را كه در اين مورد به آقای لاريجانی نوشته بوديم برای شما فكس كردم. همان شماره فكس‌تان در دفتر نمايندگان در ساختمان مجلس." و پاسخ او: "چيزی به دست من نداده‌اند." شماره را چك می‌كنيم: "درست است، اما من هنوز نرفتم دفتر كه ببينم!" خب پس رسيده است.

به هر حال برای آن چند نماينده كه موفق به تماس با آنان می‌شوم جريان را توضيح می‌دهم و درخواست كمك می‌‌كنم. يكی قول پيگيری می‌دهد و ديگری بعد از دو بار تماس در حالی كه بار اول گفت در صحن مجلس هستم و نمی‌‌توانم صحبت كنم، در تماس بعدی تا نام احسان را بردم ادعا كرد كه در سفر خارج كشور است و كاری از ايشان ساخته نيست. تماس با چند نماينده ديگر نيز به همين ترتيب انجام می‌شود.

"آقا جان اصلاً شما چه كاره هستيد؟" "وكيليد يا قاضی؟" اين‌ها را منشی دفتر علی اكبر گروسی رييس دادگستری استان كردستان از پشت تلفن به من می‌گويد. می‌گويم: "نه، هيچ كدام از اين‌ها كه گفتيد نيستم. فقط يك شهروند معمولیم كه نگران جان يك شهروند ديگر است." علی‌رغم ميل باطنی به خودم می‌قبولانم كه بايد لحنم را ملتمسانه كنم. در مقابل، لحن او هم مودبانه‌تر می‌شود. از او قول می‌گيرم كه تقاضايم را به آقای گروسی منتقل كند و او هم قول می‌دهد. من تنها يك نفر از ده‌ها يا صدها نفری هستم كه از سراسر جهان طی امروز مكالماتی‌ مشابه را با نمايندگان مجلس و منشی دفتر رييس دادگستری سنندج داشته‌اند.

در اين بين وقتی فاصله‌‌ی تماس‌هايم با برادر احسان از يك ساعت بيش‌تر می‌شود اين‌بار اوست كه تماس می‌گيرد و می‌پرسد: "چكار كرديد؟" و پاسخ من هم مثل خود او: "هيچ!" و علی هم: "هيچ؟!" برايش توضيح می‌دهم كارهايی را كه كرده‌ايم. اما علی از من گزارش كار نمی‌خواهد. او می‌خواهد بداند نتيجه كارهای ما به كجا رسيده است. و من باز هم برمی‌‌گردم به پاسخ "هيچ" او و من در برابر پرسش‌های‌ يكديگر.

ظهر دوشنبه، 18 ساعت مانده به موعد اعلام شده برای اجرای حكم. هشدار سازمان دفاع از حقوق بشر كردستان نسبت به خطر اعدام قريب الوقوع احسان فتاحيان. خودم هم نمی‌دانم چه نوشته‌ام. برای چند نفر می‌فرستم تا قبل از انتشار بخوانند. مبادا جايی قلم از دستم دررفته باشد، يا به جای جنابعالی حضرت آيت الله را شمای خالی خطاب كرده باشم.

راستی آقای وكيل كجاست؟ تلفن همراه‌شان هم كه خاموش است! تماس‌ آخر با پدر احسان: "هيچ جوابی ندادند. داريم برمی‌گرديم خانه. گفتند برويد خبری شد خودمان تماس می‌گيريم."

دوازده ساعت مانده به موعد اجرای حكم؛ از سنندج خبر می‌رسد كه قرار است ساعت 3 بامداد تجمعی مقابل در زندان سنندج برگزار شود. هر چند آن كسی كه خبر را می‌دهد با اين زمان كم برای اطلاع رسانی، اميد چندانی به حضور مردم ندارد. اما نبايد احسان را تنها گذاشت.

چقدر خوب است كه بعد از اين ارتباطات مجازی و تلفنی حالا حضور يك دوست را در كنار خود احساس می‌كنم. حتی اگر از شدت نگرانی و اضطراب در طول مسير دو ساعته‌ی كرمانشاه به سنندج دو جمله هم بين‌مان رد و بدل نشود. دوست ديگری نيز در سنندج به ما ملحق می‌شود و نزد خانواده فتاحيان می‌رويم.

تعداد زيادی از فاميل در خانه جمع شده‌اند. دختران جوان دور هم نشسته‌اند و گريه می‌كنند. پسران جوان با اضطراب طول و عرض اتاق را می‌پيمايند. اما بزرگ‌ترهای خانواده خونسردتر به نظر می‌رسند. سراغ مادر احسان را می‌‌گيرم. زنی را كه از زمان حضورمان در اين خانه مقابلم نشسته و با دستانی در هم گره كرده هر چند دقيقه يك‌ بار آهی سرد و سنگين می‌كشد به عنوان مادر احسان معرفی می‌كنند. قيافه‌اش غمناك است اما به نظرم برای يك مادر كافی نيست. سخت است قبول كنم مادری در اين‌چنين لحظاتی تسليم تقدير شده و حاضر نيست برای نجات جان فرزندش خود را به آب و آتش بزند!

بايد امشب را با اين ابهام بگذرانم تا صبح پای درد و دل احسان از زبان مادر يكی از هم‌بندانش بنشينم و بشنوم كه بزرگ‌ترين آرزوی احسان داشتن مادری بود كه در كودكی از نعمت حضورش در كنار خويش محروم شد و خواهر نداشته‌ای كه جای خالی مادر را برای احسان پر كند.

شايعه‌ای به نقل از مسئول روابط عمومی ‌سازمان زندان‌های سنندج مبنی ‌بر عدم اجرای حكم اعدام احسان فتاحيان كه در گفت‌وگو با يك سايت اينترنتی بيان داشته، ساعتی از وقت باقی مانده را برای پرس و جو درباره صحت و سقم اين خبر‌ تلف می‌كند.

نمی‌دانم چرا به محض شنيدن اين شايعه، برای يك لحظه در خيال خام خود فكر می‌‌كنم همه‌ی جريانات اين دو روز كه با پخش آن خبر آغاز شد يك خواب بود، يا شايد هم يك بازی! اما وقتی دوباره چشمم به برگه‌ی ابلاغ اجرای حكم احسان كه كپی آن روی ميز مقابلم قرار دارد می‌افتد، اين‌بار در پرده‌ای ديگر از خيالاتم خوشبين می‌شوم به اين‌كه تلاش‌های‌مان نتيجه بخش بوده و مقامات وادار به عقب نشينی شده‌اند.

با اثبات اين‌كه خبر مزبور در حد شايعه يا نهايتاً يك اظهار نظر غيررسمی و غيرمسئولانه از طرف يك مقام غيرمرتبط بوده، تخيلاتم در هم می‌ريزد و به واقعيت تلخ موجود باز می‌گردم. قدم‌های احسان به چوبه‌ی دار نزديك‌تر می‌شود و ما به اوج درماندگی رسيده‌ايم.

در آخرين تلاش‌ ساعت 2 نيمه شب خود را به درب منزل نماينده ولی فقيه در سنندج می‌رسانيم. خانواده احسان با التماس تقاضای كمك می‌كنند، اما دست رد بر سينه‌شان می‌گذارند. آخرين جايی كه باقی مانده در زندان است. در زندانی كه قرار بود محل تجمع باشد خلوت و خالی‌ست! گويا پخش شايعه‌ی عدم اجرای حكم احسان حضور آن تعداد افراد را نيز با اين خيال كه اجرای حكم متوقف شده منتفی ساخته است.

بر پنجره اتاق نگهبانی می‌كوبيم. نگهبان با بی‌حوصلگی پنجره را باز می‌كند. پدر احسان برايش توضيح می‌دهد كه قرار است حكم پسرش تا چند ساعت ديگر اجرا شود و می‌خواهد بداند شايعه‌ی توقف اجرای حكم صحت دارد؟ نگهبان اظهار بی‌اطلاعی می‌كند و می‌گويد تيم اجرای احكام ساعت 5 به زندان می‌آيند و آن‌ها در جريان اجرا يا توقف حكم هستند.

هنوز 10 دقيقه از حضورمان پشت در زندان نمی‌گذرد كه ماشينی با 3 سرنشين مقابل‌مان پارك می‌كند. به خيال اين‌كه افرادی هستند كه برای همراهی‌ با ما آمده‌اند به سمت‌شان می‌روم. مردی لباس شخصی با بی‌سيمی كه در دست دارد از ماشين پياده می‌شود. با لحنی تهديدآميز می‌خواهد تا هر چه زودتر آن‌جا را ترك كنيم. اصرار پدر احسان فايده ندارد. اجازه نداريم در مقابل زندان بايستيم. حضور همين 7 نفر را هم تحمل ندارند. همراه با آن دو دوست ديگر در كوچه و خيابان‌های اطراف زندان پرسه می‌زنيم. خواهر يكی از زندانيان سياسی تماس می‌گيرد. می‌گويد ما و چند نفر ديگر هم آمديم اما اجازه ايستادن در برابر درب زندان را ندادند.

از ساعت 5 بامداد نيروهای انتظامی و امنيتی خيابان محل زندان را تحت كنترل خود در می‌آورند و در مقابل زندان صف آرايی می‌كنند. اجازه توقف به هيچ اتومبيلی تا فاصله‌ی چند متری درب زندان داده نمی‌شود. تنها خانواده احسان اين اجازه را دارند تا داخل اتومبيل خود مقابل زندان منتظر بمانند. مادر يكی از ديگر زندانيان ‌سياسی محكوم به اعدام نيز در فاصله‌ای دورتر به ما ملحق می‌شود.

خفيف‌ترين بانگ اذان در گوشم می‌پيچد و كم‌رنگ‌ترين سپيده صبح در مقابل چشمانم می‌دمد. در عبور مرگبار از تاريكی اين شب شوم هر لحظه يك‌بار اين پرسش تكراری سكوت‌مان را در هم می‌شكند: "يعنی حكم اجرا شد؟" و پاسخی كه هيچ قطعيتی در آن نمی‌توان يافت.

ساعت از 7 گذشته است. چند مأمور لباس شخصی می‌‌آيند و با پدر احسان حرف می‌زنند. راضی‌اش می‌كنند تا به خانه برگردند و منتظر تلفن آن‌ها بمانند. يك ربع از رفتن خانواده احسان نمی‌گذرد كه آمبولانسی از حياط زندان خارج می‌شود و در حالی كه دو اتومبيل نيروی انتظامی آن را اسكورت می‌كنند در خيابان به حركت در می‌‌آيد.

در ادامه‌ی همان سكوت دردناك كه اين‌بار با هق هق‌های دم به دم شكسته می‌شود در تعقيبی مخفيانه آمبولانس را تا گورستان شهر بدرقه می‌كنيم تا با اطمينان يافتن از هويت مسافر آن تلاش نافرجام 60 ساعته‌ی خود را پايان دهيم.

يكصد امضاء از طرف فرزاد كمانگر تقديم به كمپين تغيير برای برابری

2009-02-19T22:22:00.004+03:30

تغییر برای برابری ـ کاوه کرمانشاهی: نامه‌ای ديگر از فرزاد كمانگر می‌رسد.¹ گويی هر از گاهی با نگاشتن اين نامه‌ها از كنج زندان می‌خواهد به يادمان بياورد اسارت خويش و مسئوليت ما را. كه او در بند است و چنان خروشان و ما آزاديم و چنين خموش.

نامه اين‌بار روايت‌گر عشقی‌ست كهنه اما زنده كه يادش طی تمامی اين سی ماه که از زندانی شدنش می‌گذرد التيام بخش روزها و شب‌های غمناك از تنهايی و دردناك از شكنجه‌ها‌ی فرزاد بوده در بندخانه‌‌های گوهردشت و اوين و سنندج و كرمانشاه.

فرزاد نامه‌اش را با ياد هم‌بازی دوران كودكی‌اش كه بعدها در قامت معشوق رخ می‌نمايد آغاز می‌‌كند. شب هنگام در گرمای تابستان همراه با او در كوچه‌ پس كوچه‌های شهر پرسه می‌زند و به اميد اولين سپيده مشترك با هم بودن‌شان روزی هزار بار با خود تكرار می‌كند «دوشيزه دوشين، بانو شدنت مبارک»²

و در پايان به پاس تحمل هزاران سال رنج و نابرابری‌های زن بودن. به پاس هزاران خاطره و رویای ناتمام. با یک امضاء به کمپین برابری خواهی زنان می‌پيوندد. یک امضاء به پاس زن بودن و زن ماندن او و ديگر زنان سرزمينش.

ديوارهای بلند و قطور زندان نيز نتوانست مانع از گسترش گفتمان برابری خواهی زنان شود. آوازه‌ی كارزار "تغییر برای برابری" از بند زنان اوين گذشت و به بند مردان گوهردشت هم رسيد. تا آن‌جا كه در دل فرزاد محكوم به اعدام نيز اميد آفريد و دلش را هوايی كرد.

آری «نازنين؛ هم‌بازی تو این روزها، دلش بدجوری هوایی شده.» اين‌جا كه می‌رسم گير می‌كنم. می‌خواهم رد شوم اما نمی‌توانم. چند بار تكرارش می‌كنم. «نازنين؛ هم‌بازی تو این روزها، دلش بدجوری هوایی شده.» با بغض می‌گذرم تا با خواندن ادامه‌ی متن در كوچه‌های خلوت خاطرات فرزاد، عشق بازی‌های پنهانی و كودكانه‌شان پيش از آن‌كه قانون نانوشته‌ی طبيعت بخواهد بر هم نامحرم‌شان كند را در اولین نگاه و آخرین اشک به نظاره بنشينم.³

حس اين‌كه كاک فرزاد هم‌راهم است از اين پس در کمپین یک میلیون امضاء و شانه به شانه‌اش می‌دهم در اين كارزار بر شور و انرژی‌ام می‌افزايد. مدت‌ها بود با هدف جمع آوری امضاء از خانه بيرون نزده بودم. به همان تك و توك امضاء گرفتن‌ها بدعادت شده بودم. چند باری قرار شد با تعدادی از دوستان كمپينی برای جمع آوری امضاء به صورت گروهی اقدام كنيم اما جور نشد. بار ديگر به چند نفر از دوستان پيشنهاد می‌دهم. تنها سه نفر قبول می‌كنند كه در برنامه‌ی جمع آوری امضاء به صورت گروهی در يك مكان عمومی شركت كنند. شب قبل هم آن نفر ديگر پشيمان می‌شود. می‌مانيم من و بهاره. دل‌سرد می‌شوم. جمع آوری امضای گروهی ‌با دو نفر! اما اين‌بار بهاره است كه اميد می‌دهد و با قاطعيت می‌گويد: می‌رويم.

فكرش را هم نمی‌كردم من تنبل اين ساعت صبح از خواب بيدار شوم. چه روز خوبی. چه هوای خوبی. بهار كُردی در منطقه‌ی ما آغاز شده. مقصد يكی از تفرج‌گاه‌های اطراف شهر است. بيانيه و دفترچه و خودكار را دست‌مان می‌گيريم و از اولين نفری كه می‌بينيم شروع می‌كنيم. دقيقاً همان مورد اول با برخورد سردش بدجور ضدحال می‌زند. به فاصله‌ی چند قدم اما دومين نفر با امضای بياينه انرژی مثبت می‌دهد. يكی با بی‌حوصلگی رویش را ازمان بر می‌گرداند، اما آن ديگری با اشتياق به حرف‌های‌مان گوش می‌دهد.

آن خانواده با مِن و مِن كردن و بهانه آوردن عذرمان را می‌خواهند. ولی اين خانواده خيلی تحويل‌مان می‌گيرند. اصرار می‌كنند روی ‌زيراندازشان بنشينيم. برای‌مان ميوه پوست می‌‌كنند و آرزوی موفقيت دارند. يكی امضاء می‌كند. هنوز چند قدم دور نشده‌ايم كه صدای‌مان می‌زند و می‌گوید شوهرم هم می‌خواهد امضاء كند. يكی ديگر امضاء می‌كند. كمی ‌كه دور می‌شويم شوهرش نزدمان می‌آيد و می‌گوید خانمم می‌خواهد امضايش را خط بزند! آن خانم مرتب به بهاره می‌گويد آفرين به اين اراده و اين آقا خطاب به من تكرار می‌كند: آخه لامصب تو كه مردی چرا؟!

موقع برگشت امضاها را می‌شماريم. صد عدد. پيشنهادم را با بهاره مطرح می‌كنم. با خوشحالی می‌‌پذيرد. خودكار را از كيفش بيرون می‌آورد و نام "فرزاد كمانگر" را به عنوان جمع کننده امضاها می‌نویسد. من و بهاره اين صد امضاء را تقديم كرديم به فرزاد كمانگر و از طرف او به كمپين يك ميليون امضاء، با اميد به برابری برای زنان و آزادی برای فرزاد.

راستی يكی از همين روزها بايد سری بزنم به خانه‌ی كاک فرزاد، خدمت دايه خانمش و آن برگه‌ی كمپين را كه دفعه‌ی پيش در خانه‌شان جا گذاشتم تا امضايش كنند پس بگيرم. كاش برگه پر نشده باشد. يك جا برای ‌امضای دستی فرزاد در همان برگه بايد خالی بماند.

پی‌نوشت...

1ـ از تو نوشتن قدغن

2ـ با اين يك تكه درگيرم! دو برداشت دارم از آن. يكی ارزش دهی به بكارت دختران كه قرار است شبی به واسطه‌ی فعل مردی از بين برود و در پی آن جايگاه دوشيزه‌ای به بانو ارتقاء يابد و اين جای تبريك دارد! يا نه، می‌توان اين‌گونه برداشت نمود كه تبريك ازبرای رفع محدوديتی‌ست كه نقض كننده حق مالكيت زن است بر بدن خود و فرزاد نيز در جای ديگری از اين نامه با بيان اين‌كه "«زن هنوز مالك تن خود نيست» از سر حسرت بدان اشاره‌ می‌كند. دوست دارم اين برداشت دوم درست باشد.

3ـ در اين بخش از نوشتار به كرات از اصطلاحات و جملاتی كه فرزاد در نامه‌اش به كار برده استفاده شده است.

گزارش کامل نشست دفاع از مدافعان حقوق بشر در دفتر سازمان دانش آموختگان

2008-11-21T19:11:00.001+03:30

ادوار نیوز: مراسم "دفاع از حقوق مدافعان حقوق بشر" توسط کمیته‌ی حقوق بشر سازمان دانش آموختگان ایران و با همکاری شعبه‌ی کرمانشاه این سازمان برگزار شد.

به گزارش خبرنگار ادوار نیوز در این برنامه که با محوریت بررسی و اعتراض به حکم 11 سال حبس برای محمدصدیق کبودوند برگزار شد، کاوه قاسمی کرمانشاهی مسوول کمیته‌ی حقوق بشر شعبه‌ی کرمانشاه سازمان ادوار تحکیم و مجری برنامه با اشاره به روند محاکمه و صدور حکم حبس برای محمدصدیق کبودند گفت: اتهام اصلی آقای کبودوند تشکیل سازمان حقوق بشر کردستان است.

قاسمی کرمانشاهی همچنین به وضعیت نامعلوم برخی دیگر از زندانیان سیاسی و مدنی پرداخت و گفت: یاسر گلی فعال دانشجویی در کردستان نیز به 15 سال حبس محکوم شده است و هانا عبدی و زینب بایزدی در زندان به سر می‌برند. کرمانشاهی همچنین از وضعیت منصور اسانلو، جهاندار و درخشندی و سایر زندانیان سیاسی ابراز نگرانی کرد.

» شیرین عبادی: دولت جمهوری اسلامی موظف به تضمین آزادی و امنیت مدافعان حقوق بشر از جمله محمدصدیق کبودوند است / عدالت در خصوص پرونده قتل‌های زنجیره‌ای اجرا نشد

شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل با انتقاد از صدور حکم سنگین 11 سال حبس برای محمدصدیق کبودوند به دلیل تأسیس سازمان حقوق بشر کردستان گفت: بر طبق مصوبه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1999 که دولت ایران نیز به آن رأی مثبت داده است، دولت‌های عضو سازمان ملل موظف به تأمین آزادی و امنیت کسانی هستند که برای دفاع از حقوق بشر می‌کوشند.

عبادی با اشاره به این‌که به همراه محمد سیف‌زاده و نسرین ستوده اعضای کانون مدافعان حقوق بشر وکالت این فعال مدنی را برعهده داشته است، گفت: کبودوند بی‌گناه است و حکم صادره برای او خلاف موازین بین‌المللی، قوانین داخلی و عدالت است.

شیرین عبادی همچنین با اشاره به دهمین سال‌گرد قتل‌های زنجیره‌ای و با گرامی‌داشت جان باختگان این قتل‌ها گفت: امروز در دهمین سال‌گرد قتل‌های زنجیره‌ای هستیم. قتل‌هایی که از سوی بسیاری رسیدگی به آن پرونده ملی نام گرفت و دولت‌مردان صراحتاً خواهان اجرای عدالت و مشخص شدن حقایق این قتل‌ها بودند. اما در عمل روند رسیدگی به این پرونده به سمت و سویی رفت که از دیدگاه افکار عمومی وجدان عمومی را اقناع نکرد.

وکیل خانواده شادروان داریوش فروهر، دبیرکل فقید حزب ملت ایران و همسرش پروانه اسکندری ادامه داد: من به اتفاق همکارم آقای دکتر ناصر زرافشان، وکیل خانواده مرحوم مختاری که به دلیل پیگیری رسیدگی به پرونده قتل‌های زنجیره‌ای به 5 سال حبس محکوم شد و دکتر بشیری، وکیل خانواده مرحوم محمدجعفر پوینده بارها به صورت متفق و جداگانه به نقض آیین دادرسی در این پرونده اعتراض کردیم. ما درخواست کردیم که این پرونده ملی باید در دادگاهی علنی رسیدگی شود تا مردم از جریان کار آگاه شوند. اما روند نقض آیین دادرسی چنان بود که تمامی وکلا با توافق خانواده‌های مقتولان از سمت خود استعفا دادند و دیگر در این روند شرکت نکردند.

عبادی به مواردی از ایرادات این پرونده اشاره کرد و گفت: در پرونده بسیار حجیمی که مشتمل بر چند گونی بود و برای مطالعه در اختیار وکلا قرار داده شد. در جریان مطالعه متن پرونده متوجه می‌شدیم که صفحات ناگهان از 130 به 280 تغییر می‌کند و به بیان دیگر بخش‌هایی از پرونده وجود نداشت. هنگامی که به این روند اعتراض می‌کردیم قاضی مدعی می‌شد که این صفحات پرونده در جریان رسیدگی "مفقود" شده است! عبادی ادامه داد: ما تقاضای مطالعه اعترافات سعید اسلامی (امامی) را داشتیم، اما قاضی مدعی بود که بازجویی‌های ایشان "غیرمرتبط" با پرونده است و از طرف دیگر این فرد فوت کرده است.

عبادی گفت: امروز که 10 سال از آن تاریخ می‌گذرد، این پرونده ملی به سرانجام نرسیده است و ما باید یاد شادروانان داریوش و پروانه فروهر، محمد مختاری و محمدجعفر پوینده را گرامی بداریم. آن‌ها که مظلومانه کشته شدند و عدالت در مورد پرونده آنان اجرا نشد.

عبادی در بخش اول سخنان خود در تشریح پرونده موکلش محمدصدیق کبودوند گفت: من سال‌ها در این کشور قاضی بودم اما شغلم را از دست دادم. اگر چه به این شغل عشق می‌ورزیدم به همین دلیل تعصب خاصی نسبت به دستگاه قضایی، سلامت آن و استقلال آن دارم و وقتی می‌بینم همکار من آقای کبودوند تنها به دلیل ایجاد سازمان حقوق بشر کردستان به 10 سال حبس محکوم شده است متأسف و حیران می‌شوم.

وی ادامه داد: می‌دانید که مصوبات سازمان ملل متحد در حقوق بین‌الملل جنبه‌ی الزام‌آور دارد، اگر دولتی به میثاق‌ها پیوسته باشد باید آن میثاق‌ها را اجرا کند. مثلاً به دلیل این‌که ایران عضو کنوانسیون حقوق مدنی سیاسی و اجتماعی است، ما حق داریم از دولت ایران بخواهیم که به تعهدات خود عمل کند.

اما برخی مصوبات فراتر از این است و آن مصوبات مجمع عمومی است که جنبه‌ی اخلاق بین‌المللی پیدا می‌کند. در پنجاه و سومین جلسه مجمع عمومی سازمان در 8 مارس 1999 یک مصوبه‌ای گذرانده شده که همه‌ی کشورها از جمله دولت ایران به آن رأی مثبت داده است. در این مصوبه تضمین شده و از دول خواسته شده است آزادی و امنیت کسانی که برای آزادی و امنیت و دفاع از حقوق بشر فعالیت می‌کنند حفظ شود.

عبادی با قرائت مقدمه و بندهای این مصوبه مجمع عمومی سازمان ملل گفت: در این مصوبه که در پنجاهمین سال‌گرد اعلامیه جهانی حقوق بشر تصویب شد، دولت‌ها موظف به تأمین آزادی و امنیت مدافعان حقوق بشر و گروهای یاری‌رسان هستند. همچنین این افراد نیز باید موارد نقض حقوق بشر را به مجامع بین‌المللی گزارش دهند.

شیرین عبادی در پایان با ابراز خرسندی از حضور در دفتر سازمان ادوار تحکیم وحدت گفت: بسیار خوشحالم که علی‌رغم محدودیت‌های اعمال شده به این سازمان، بار دیگر موفق شدم در جمع شما سخن بگویم و خرسندم که علی‌رغم فشارهای وارده همچنان توانسته‌اید روند فعالیت‌های خود را ادامه دهید.

» جلال جلالی‌زاده: هیچ حکومتی در ایران نمی‌تواند هویت و زبان مادری کُردها را از آن‌ها بگیرد

جلال جلالی‌زاده نماینده مردم سنندج در مجلس ششم در این برنامه با اشاره به تبعیضات اعمال شده بر قومیت‌ها در ایران گفت: متأسفانه در ذهنیت برخی دولت‌مردان ما یک مثل تبعیض، تعصب و تحقیر وجود دارد که باعث نقض حقوق اقلیت‌های قومی و مذهبی شده است.

جلالی‌زاده گفت: خداوند انسان را آفریده است تا با عزت، سعادت و خوشبختی زندگی کند و هر فردی که آزادی و سعادت را از دیگر انسا‌ن‌ها سلب کند برخلاف حکمت خداوند رفتار کرده است.

جلالی‌زاده گفت: تمامی زندانیان سیاسی و مدنی در ایران مظلوم هستند، اما زندانیان اقلیت‌ها مظلوم‌ترند. اگر دفاع شیرین عبادی و سایر گروه‌ها نبود شاید نام آقای کبودوند نیز مانند خیلی افراد دیگر مطرح نمی‌شد. ما کُردها خیلی مظلوم هستیم، اما وقتی به میان اهل سنت خراسان، بلوچ‌ها و ترکمن‌ها می‌روم، از وضعیت آن‌ها و فشارهای وارده بر ایشان متأثر می‌شوم. چرا که آن‌ها هم زندانیان زیادی دارند و مورد بدرفتاری قرار می‌گیرند.

نماینده مجلس ششم گفت: در مملکت ما عده‌ای علناً دروغ می‌گویند و دزدی می‌کنند و با آن‌ها برخورد نمی‌شود. اما با کبودوند که وظیفه‌ی انسانی‌اش را انجام داده و به هم‌وطنان خود کمک کرده است برخورد می‌شود. او نه اسلحه در دست داشته و نه فساد سیاسی و اخلاقی ایجاد کرده است. گفته می‌شود در کردستان فلانی عضو کومله یا پژاک است، اما می‌بینیم کسانی که معتقدند باید در چارچوب همین نظام و قانون اساسی حق خود را بگیرند نیز از بدیهی‌ترین حقوق خود محروم هستند.

وی افزود: من به آقای خاتمی گفتم که شما یک نسل از ما را نابود کردید. خود من در راه این کشور و انقلاب و نظام هزینه‌های زیادی دادم. اما امروز از بدیهی‌ترین حقوق خود به دلیل کُرد بودن و سنی بودن محروم هستم. اگر به ما اجازه طرح نظرات از رسانه ملی که با بیت‌المال اداره می‌شود، داده نمی‌شود، اگر حق انتشار روزنامه به ما داده نمی‌شود، چگونه انتظار دارند که هیچ کس با رادیوها و روزنامه‌های خارجی سخن نگوید؟

جلالی‌زاده به مواردی از تبعیض در کردستان اشاره کرد و گفت: وقتی فردی نمی‌تواند به زبان مادری‌اش بخواند و بنویسد چگونه باید به حل سایر موارد تبعیض امید داشت. آن‌ها که به زبان مادری ایراد می‌‌گیرند باید بدانند این زبان را خداوند آفریده است. هیچ کس در این مملکت نمی‌تواند زبان و هویت کُردها و فارس‌ها و ترک‌ها را عوض کند. تمامی ما ایرانی هستیم و وقتی می‌گوییم ایرانی هستیم باید از حقوق سیاسی و مدنی برابر برخوردار باشیم چرا که وظیفه حکومت تأمین این حقوق برای شهروندان است.

این نماینده مجلس ششم ادامه داد: چند سال قبل در شهر خواف که 95 درصد ساکنان آن اهل سنت هستند بعد از رایزنی‌های فراوان یک سنی بخشدار شد. نامه‌هایی خطاب به مراجع تقلید نوشته شد که چه نشسته‌اید که قلب شیعیان جریحه‌دار شده است و ایران در خطر است، به این دلیل که یک سنی بخشدار شهری شده است که 95 درصد ساکنان آن سنی هستند! وی گفت: چطور می‌توان ادعای توسعه داشت و برنامه 20 ساله و 5 ساله نوشت در حالی که علناً به یک چهارم جمعیت کشور اجازه توسعه و رشد داده نمی‌شود.

جلالی‌زاده در پایان گفت: تا وقتی این تفکر وجود دارد که اگر مسوولیتی را به یک کُرد و یا سنی بدهیم در آن دنیا چگونه باید جوابگو باشیم؟ تا زمانی که در کتب فقهی مشهور ما کُردها را طایفه‌ای از جن‌ها می‌دانند که نباید با آن‌ها معامله کرد و نباید با کُردها ازدواج کرد، وضع درست نخواهد شد. ما همه ایرانی هستیم. من می‌خواهم دعای داریوش کبیر را در این‌جا تکرار کنم که خدایا کشور ما را از شر دروغ و خشکسالی نجات بدهد.

» محمود سعیدزاده عضو شورای سیاست‌گذاری سازمان ادوار تحکیم: زندانی کردن کبودوند لگدمال کردن عقلانیت و گفت‌وگو است

در این جلسه محمود سعیدزاده عضو شورای سیاست‌گذاری سازمان دانش‌آموختگان ایران نیز به بیان سخنانی پیرامون وضعیت کردستان پرداخت که متن آن در پی می‌آید:

به نظر بنده صدور حكم 11 سال زندان برای آقای كبودوند از ابعاد گوناگونی قابل بررسی است. با توجه به فرمايشات سركار خانم دكتر عبادی كه به ابعاد حقوقی موضوع پرداختند، بنده بنا دارم اين مقوله را از بعد امنيتی كه اشتباه در آن به شكل‌گيری هويت متفاوت می‌انجامد در مدتی كوتاه مورد بررسی قرار دهم.

در ميان كسانی كه به مقوله‌ی مطالعات قومی و به‌خصوص مطالعات قومی كردستان می‌پردازند، يك فرضيه وجود دارد كه خود اين فرضيه مبتنی بر يك پيش فرض است كه به نظر من برخورد با آقای كبودند با فرض اين‌كه عقلانيتی در پشت اين اقدام باشد در راستای اين فرضيه صورت گرفته است.

مبنای پيش فرض مورد اشاره اين است كه وجود اقوام و مذاهب گوناگون به خودی خود منشاء خطر است و می‌تواند برای انسجام سرزمينی خطرناك باشد. فرضيه‌ای كه از پشت اين پيش فرض بيرون می‌آيد اين است كه تحركات قومی و مخصوصاً تحركات قومی در كردستان اصالت ندارد، بلكه محصول جنگ نيابتی دشمن با نظام جمهوری اسلامی است.

من برای رد پيش فرض مورد اشاره لازم می‌دانم اشاره كوتاهی به كشور مالزی داشته باشم. كشور مالزی در جنوب شرقی آسيا از دو گستره سرزمينی مجزا از هم به وجود آمده است. دو گسل بزرگ قومی و دينی در اين كشور وجود دارد. تركيب قومی مالزی شامل 4/50 درصد مالاوی، 7/23 درصد چينی، 11 درصد بومی‌‌های اوليه و 1/7 درصد هندی هستند. تركيب دينی مالزی هم به اين صورت است: 55 درصد مسلمان، 21 درصد اديان چينی، 7 درصد مسيحی، 11 درصد هندو و مابقی اديان بومی هستند.

تمامی متخصصان مطالعات قومی اذعان دارند كه مالزی به هيچ‌وجه با مشكلاتی شبيه آن‌چه در كشور ما وجود دارد مواجه نيست. بحث بحران قومی و هويتی برای اين مردم چيز عجيب و ناشناخته‌ای است. گستره چتر هويت ملی چنان گسترده است كه همه‌ی اقوام و مذاهب را در بر می‌گيرد.

اما در رابطه با فرضيه مورد اشاره بنا دارم يك سووال اساسی را مطرح نمايم و آن اين‌كه اگر ما فرض را بر اين بگذاريم كه قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قدرت لجستيكی و توان خود را معطوف به اثرگذاری در جغرافيای سياسی ايران نموده‌اند، از چه ابزار يا ابزارهايی می‌بايد استفاده نمايند.

برای من غير قابل باور است كه شوانه سيد قادر، جوان كُردی كه در محاصره نيروهای امنيتی گرفتار می‌شود، به بدترين نحو ممكن شكنجه می‌شود و در فاصله دو متری با ضرب گلوله به قتل می‌رسد، ابزار مناسبی برای ارتباط‌گيری با نيروهای خبره جاسوسی و امنيتی اين كشورها باشد.

اين سووال اساسی مطرح می‌شود كه چه كسی می‌تواند بذر كينه را بين اقوام ايرانی بكارد، آن را پرورش دهد و در گستره وسيع بين مردم پراكنده نمايد؟ متأسفانه ما می‌بينيم دايره قدسيت نظام روز به روز گسترده می‌شود، به طوری كه برای کارگزاران محلی هم اين قدسيت تسری پيدا كرده است. امروز وقتی به راحتی در درون سازمان‌های جاسوسی دنيا نفوذ می‌شود چرا اين تصور برای حاكميت به وجود نيامده كه شايد قدرت‌هايی بيرونی در همين نيروهای به ظاهر خودی نفوذ كرده باشند؟

وقتی حاكميت اعتراف كرد در بالاترين لايه‌های اطلاعاتی و امنيتيش نيروهای خودسر نفوذ كرده بودند، از كجا اطمينان پيدا كرده كه اين نفوذ دوباره تكرار نخواهد شد. به نظر من كسانی كه كُردها را تحقير می‌كنند و احساسات آن‌ها را جريحه‌دار می‌كنند بهترين خدمت را به دشمنان ايران می‌كنند. امروز در كردستان مشكلاتی وجود دارد و به همان اندازه مطالباتی نيز مطرح است. شايد برای شما جالب باشد كه كردستان از لحاظ رتبه بندی صنعتی استانی در طول سه دهه به ترتيب بدين گونه بوده است؛ سال 53 رتبه 19، سال 63 رتبه 18، سال 73 رتبه 22.

از لحاظ توسعه انسانی 25، فقر انسانی 24 و اميد به زندگی رتبه 24 در ميان 27 استان كشور را دارد. در سال 1350 كردستان در رتبه استان كمتر توسعه يافته و در سال 1370 در رتبه استان توسعه نيافته قرار می‌گيرد. آن‌چه كه خطر را جدی نشان می‌دهد اين است كه، اولاً استان‌هايی با رتبه مشابه كردنشين هستند، دوماً مناطق كردنشين مناطقی نيستند كه فقر در آن‌ها توجيه داشته باشد زيرا از تمام امكانات طبيعی خدادادی بهره‌مند هستند.

و اما مسأله مهمی كه توجه را به خود جلب می‌كند در نظرسنجی كه در سال 83 انجام شده 86 درصد مردم كردستان عامل محروميت خود را دولت مركزی می‌دانند، 92 درصد معتقدند حاكميت در راه رسيدن آن‌ها به ثروت، قدرت و منزلت مانع تراشی می‌كند و 68 درصد اعلام نموده‌اند شيوه برخورد حكومت با آن‌ها تحقيرآميز است.

با توجه به جميع عوامل در بين نيروهای فعال كُرد دو نگاه وجود دارد. نگاه اول بر اين فرض مبتنيی است كه گفت‌وگو با نظام جمهوری اسلامی در اساس بی‌فايده است و بايد برای تغيير در وضعيت موجود از ابزار نظامی استفاده كرد. و راه نگاه دوم اين است كه برای رسيدن به سرزمينی آباد و آزاد راه مسالمت آميز و گفت‌وگو تنها گزينه ممكن است حتی اگر كسی حاضر نباشد با ما گفت‌وگو كند. كبودوند نماينده راه دوم است. زندان و حبس كبودوند حاوی پيام مهمی است و آن اين‌كه گفت‌وگويی در كار نخواهد بود. به نظر من كشتن شوانه سيد قادر با آن وضعيت در راستای تحقير جمعی مردم كُرد بود و زندانی شدن كبودوند لگدمال كردن منطق عقلانيت و باب گفت‌وگو است.

من برداشتم چنين است كسانی اصرار دارند جوانان كُرد قلم‌های خود را زمين بگذارند تا در كوه‌ها اسلحه به دست در پی ديگر هم‌وطنان خود باشند. اما همين همبستگی‌ها و همدردی‌ها همه نقشه‌ها را نقش بر آب خواهد كرد.

» عبدالرضا تاجیک، روزنامه‌نگار: انتشار اخبار نقض حقوق بشر اقلیت‌های قومی و مذهبی در روزنامه‌ها همواره با سخت‌گیری و سانسور مواجه بوده است

عبدالرضا تاجیک دبیر سابق سیاسی روزنامه شرق و کارگزاران و عضو کمیته پیگیری بازداشت‌های خودسرانه نیز در این برنامه به تشریح مشکلات و موانع روزنامه‌نگاران در انعکاس اخبار مربوط به اقلیت‌ها پرداخت و گفت: اگرچه اطلاع رسانی در مورد موارد نقض حقوق بشر در روزنامه‌ها عموماً با فراز و نشیب‌هایی همراه است، اما این موضوع در خصوص کُردزبانان، آذری‌ها و سایر اقلیت‌های قومی و مذهبی همواره با سخت‌گیری‌های بیش‌تری مواجه بوده است.

تاجیک گفت: متأسفانه افرادی که به مدد قانونی منسوخ و مرتجعانه، موفق به دریافت امتیاز روزنامه شده‌اند در بسیاری موارد از انعکاس اخبار حقوق اقلیت‌ها جلوگیری می‌کنند. تاجیک ادامه داد: مشخصاً در مورد آقای کبودوند اگر در اخبار مربوط به ایشان از عبارت روزنامه‌نگار کُرد استفاده شود قطعاً اخبار از سوی مدیرمسوول برداشته خواهد شد.

تاجیک با انتقاد از این رویه، گفت: چه تفاوتی دارد که ما در جایگاه حاکمیت اطلاع رسانی را محدود کنیم و یا در جایگاه مدیر یک رسانه چنین رفتاری داشته باشیم. در حالی که ما دو دسته رسانه در کشور داریم. رسانه‌هایی که در راستای اهداف نهادهای امنیتی حرکت می‌کنند و تکلیف آن‌ها مشخص است. اما روی سخن ما با مدیران روزنامه‌های اصلاح طلب است که خود را معتقد به دموکراسی می‌دانند.

تاجیک گفت: چگونه یک مدیر مسوول در انتخابات نماینده هیئت ناظر بر مطبوعات از لزوم رفع سانسور سخن می‌گوید اما وقتی در اتاق خود قرار می‌گیرد تمامی اخبار نقض حقوق بشر را سانسور می‌کند؟ تاجیک ابراز امیدواری کرد مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی بتوانند لااقل به انتشار اخبار نقض حقوق بشر بپردازند.

» ثریا عزیزپناه: فشار بر نشریات و مجلات کُردزبان مضاعف است

در این برنامه خانم ثریا عزیزپناه فعال مدنی و مدیر نشریه کُردی زبان "راسان" نیز با اشاره به محدودیت‌های مضاعف اعمال شده بر نشریات و مجلات در کردستان گفت: ما در خصوص مطالب علی‌رغم وسواس و دقت زیاد باید به مراجع مختلفی پاسخ‌گو باشیم و همواره ترس از این داریم که مبادا موارد چاپ شده از سوی فلان امام جمعه یا فرمانده بسیج منفی تشخیص داده شود و با ما برخورد شود.

عزیزپناه به احضارش به دادگاه انقلاب اشاره کرد و گفت: بنده را علی‌رغم این‌که تمام زندگی‌ام را صرف فعالیت‌های مدنی و فرهنگی کردم به دلیل اقدام علیه امنیت کشور به دادگاه احضار کردند و در دادگاه وقتی بازپرس نام پدر مرا پرسید و پاسخ دادم نام پدر من حسین است. بازپرس با تعجب گفت مگر شما در کردستان از این اسامی هم استفاده می‌کنید و من هم به او گفتم محض اطلاع شما نام عموی من هم حسن است. تا زمانی که از این دریچه و با این پیش زمینه قبلی به اقلیت‌ها نگاه می‌شود نمی‌توان انتظار داشت که تبعیض‌ها ریشه‌کن شود.

» فخرالدین حیدریان: نیروهای معتقد به دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های مدنی باید همگرایی بیش‌تری پیدا کنند

فخرالدین حیدریان عضو شورای مرکزی سازمان ادوار تحکیم وحدت نیز در سخنانی ابتکار کمیته‌ی حقوق بشر سازمان دانش آموختگان ایران در برگزاری این مراسم را قابل تحسین دانست و این برنامه را حرکتی مفید و متمایز با فعالیت‌های حزبی رایج دانست و خواستار ادامه‌ی چنین حرکت‌هایی شد.

حیدریان با اشاره به تقسیم بندی‌های نانوشته‌ی کاذبی که بین شهروندان ایرانی صورت گرفته است، افزود: متاسفانه ایرانی‌ها را به ایرانی با مذهب تشیع و ایرانی غیرشیعه و به تبع آن در کردستان به کُرد شیعه و کُرد سنی تقسیم کرده‌اند، و هر کسی که از دایره‌ی مورد تعریف خارج باشد مورد تبعیض‌های گوناگون قرار می‌گیرد که نمونه‌های زیادی از این تبعیض را در کشور شاهدیم.

مسوول شعبه‌ی همدان سازمان دانش آموختگان در بخش دیگری از سخنانش با دعوت نیروهای معتقد به دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های مدنی به همگرایی بیش‌تر پرسید: چرا باید با احتیاط از حق آزادی بیان دفاع کنیم؟ تا زمانی که ما این تقسیم بندی‌ها را در ذهن افکار خود و جامعه کمرنگ نکنیم نمی‌توانیم گامی به پیش برداریم.

وی در ادامه افزود: برخورد و سرکوب فعالین مدنی در کردستان با شدت بیش‌تری صورت می‌گیرد و تقریباً با هیچ جای دیگر در ایران قابل مقایسه نیست و در این رابطه باید فعالین مدافع حقوق بشر حساسیت بیش‌تری از خود نشان دهند.

وی با اشاره به این که حاکمیت درباره نقض حقوق شهروندان هیچ مسوولیتی را برای خود در نظر نگرفته است. از فعالین مدنی انتقاد کرد که چرا همچنان در قالب حرکات تکراری، حاکمیت را مخاطب خود قرار می‌دهند.

» تونیا کبودوند: پدرم زندگی خود را صرف مبارزه با تبعیض و بی‌عدالتی کرده است

در پایان این برنامه دختر محمدصدیق کبودوند با تشکر از برگزاری چنین برنامه‌ای در جهت دفاع از حقوق پدرش و سایر مدافعان حقوق بشر گفت: او مظلوم‌ترین زندانی است که سال‌ها با بی‌عدالتی‌ جنگید و اکنون خود در چنگال این بی‌عدالتی به بند کشیده شده است. او هرگز نمی‌ایستد،‌ سکوت اختیار نمی‌کند و هرگز دست از دفاع از حق دیگران برنمی‌دارد حتی اگر دربند باشد. چه دردی جانکاه‌تر از آن‌که ببینی بسیاری از آنان که آزادند برای آزادی وی گامی برنمی‌دارند و او که خود گرفتار است برای رهایی همگان در تلاش است.

می‌گویم برای آنان که او را مشوش‌گر اذهان عمومی و برانداز نظام‌ خویش می‌نامند باور کنند که او فارغ از بازی‌های سیاسی، تنها دلواپسی‌اش پایمال گشتن حق همنوع‌اش در هر لباس و هر جنسیت و هر نوع تفکر و ایده‌ سیاسی است.

به گزارش خبرنگار ادوار نیوز در این برنامه اعضای سازمان دانش آموختگان، سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان، کمیته گزارشگران حقوق بشر و فعالان مدنی و دانشجویی، همچنین دکتر ناظری مدیر ان‌جی‌او جامعه سبز به همراه جمعی از اعضای سازمان مهندسین و جوانان جبهه ملی ایران نیز حضور داشتند.

در این نشست یاد و خاطره مقتولان قتل‌های زنجیره‌ای علی‌الخصوص داریوش و پروانه فروهر گرامی داشته شد و مجری برنامه ترجمه کُردی قطعه شعری را از شادروان پروانه فروهر قرائت کرد.

در سال‌گرد سیدخلیل عالی‌نژاد / پرواز پنج كبوتر صلح از صحنه‌‌ی كرمانشاه

2008-11-19T03:56:00.002+03:30

رادیو زمانه: سیدخلیل عالی‌نژاد سال ۱۳۳۶ در صحنه كرمانشاه متولد شد. پدرش مرحوم سیدشاهمراد عالی‌نژاد، نوازنده تنبور بود.

سیدخلیل مشق تنبور را با سید‌نادر طاهری آغاز کرد و پس از دو سال نزد سیدامرالله شاه ابراهیمی رفت. همچنین از درویش امیر حیاتی نیز بهره برد و بعدها به محضر استاد عابدین خادمی راه یافت. در این دوره و به صورت هم‌زمان، سرپرستی گروه تنبورنوازان صحنه را نیز بر عهده گرفت. وی در اواخر دهه ۵۰ در رشته موسیقی از دانشگاه هنر فارغ‌التحصیل شد.

اوایل دهه ۶۰ گروه تنبور شمس به سرپرستی کیخسرو پورناظری تشکیل شد و عالی‌نژاد به جمع این گروه پیوست. حاصل همکاری با گروه تنبور شمس، تکنوازی و جواب آواز ماندگار سید خلیل در کاست صدای «سخن عشق» بود که با صدای شهرام ناظری انتشار یافت.

اواسط دهه ۶۰ سید خلیل‌، گروه بابا طاهر را تشکیل داد و اعضای گروه بابا طاهر کاستی به نام «زمزمه قلندری» بیرون دادند. اواخر همین دهه، سیدخلیل به وصیت مرحوم عبادی برای شرکت در مراسم خاکسپاری او به تهران رفت و دیگر هیچ‌گاه به دیار خود باز نگشت.

عالی‌نژاد پس از چند سال ماندگاری در تهران سرانجام ترک وطن کرد و به سوئد مهاجرت کرد. علت این مهاجرت هنوز دقیقاً مشخص نیست، اما سرانجام آن، قتل فجیع سید خلیل بود.

بيست و هفتم آبان ماه 1380خورشيدی برابر با 27 گلاريز 752 تقويم كُردی سلطانی برای پيروان آئين يارسان، مردم كرمانشاه و نيز بسياری از ايرانيان يادآور سيدخليل عالی‌نژاد يكی از بزرگان اين آئين و شهر و ديار است. روزی‌ست كه در پی شنيدن خبری ناگوار دل‌های بسياری از اين مردم به كلبه‌ی ماتم مبدل گشت.

خبر تلخ و سنگين بود؛ تيغی بر چهره‌ خوب رويی كشيده و بزرگی از تبار عالی قلندران بر خاک خونين فرو غلتيده و چراغی ‌فروزان از جمع ياران خاموش گشته بود. «سيدخليل عالی‌نژاد از بزرگان آئينی يارسان، هنرمند كرمانشاهی و استاد بی‌نظير تنبورنوازی در محل سكونتش ـ گوتنبرگ سوئد ـ توسط عواملی ناشناس به قتل رسيد». عوامل ناشناسی كه همچنان تا به امروز كه هفت سال از قتلش می‌گذرد ناشناخته باقی‌ مانده‌اند. سيه‌رويان سيه‌كردار پيكر خليل را دشنه آجين كرده و تن مثله شده‌اش را به آتش كشيده بودند تا اوج قساوت خويش را نشان دهند.

امروز هفت سال از عروج سرخ سيدخليل عالی نژاد می‌گذرد و یاد وی همچنان در خاطر يارانش باقی، نامش بر لب‌ دوستدارانش جاری، نوایش در گوش‌ مشتاقان دنگش ساری‌ست و دگربار در سال‌گرد درگذشتش جماعتی چند هزار نفری بر مزار وی در شهر صحنه استان كرمانشاه گرد آمدند تا يادش را گرامی دارند.

برای اطلاع رسانی اين مراسم از هيچ ابزاری استفاده نشده است. نه مطبوعات و راديو و تلويزيون و نه حتی از طريق سايت‌های اينترنتی و ارسال SMS. آنان كه از دور و نزديك آمده‌اند از برگزاری هر ساله‌ی مراسم يادبود عالی نژاد به رسم اين هفت سال در ساعت 2 بعد از ظهر بيست و هفتم آبان ماه آگاهند.

نخستين پيچ دربند صحنه، گورستان قديمی شهر با درختانی سر به فلك كشيده و در ميان انبوه درختان، اتاقكی كوچك با شيروانی سبزرنگ كه مزار سيد خليل در آن قرار دارد. مقبره‌ای كه امسال ديوارش را سنگ و كف ‌پوشش را فرش كرده‌اند و هر چه در اتاق چيده‌اند بوی تازگی می‌دهد. در كنار اتاق مقبره جايگاهی را برای اجرای مراسم آماده كرده‌اند و صندلی‌هايی را در محوطه‌ی گورستان برای نشستن ميهمانان قرار داده‌اند. هر چند تعداد صندلی‌ها زياد است اما شركت كنندگان در مراسم بسيار افزون‌ترند.

هزاران نفر از دوستداران سيدخليل، از مرد و زن، جوان و پير، شهری و روستايی، كُرد و غيركُرد، يارسانی و غيريارسانی از شهرهای مختلف استان كرمانشاه و ديگر استان‌های تهران، لرستان، قزوين، فارس، مازندران، كرمان، همدان و نيز گروهی از كاكه‌‌ای‌های كردستان عراق؛ همه و همه در اين‌جا گردهم آمده‌اند تا ياد عالی نژاد را گرامی دارند.

پارچه‌ نوشته‌هايی كه بر روی آن‌ها ابيات و جملاتی به زبان كُردی و فارسی نوشته شده، تصاويری از سيد خليل عالی‌نژاد و نيز سبد گل‌های رنگارنگی كه از سوی دوستداران استاد آماده گرديده‌اند جلوه‌ای زيبا به محل برگزاری مراسم بخشيده و اين زيبايی زمانی دل‌انگيزتر می‌شود كه گروهی از جم‌خانه‌ی عالی قلندر در صفوفی منظم با شاخه‌های گل در دست و زمزمه‌ی "هو هو" بر لب، وارد گورستان می‌شوند و گرد مقبره استاد حلقه می‌زنند. در اين زمان زمزمه‌های "حق"‌ گویشان به فرياد تبديل می‌شود. دف‌ها به صدا در می‌آيند و تنبورها نواخته می‌شوند و تصويری زيبا از درهم آميختن عشق، ايمان و عرفان پديد می‌آيد.

غالب برنامه‌‌های مراسم اجرای موسيقی است و طی آن گروه تنبورنوازان پرديور كرمانشاه، چهل تنان همدان، بيدارن و نيز هنرمندانی چون رامين و رامتين كاكايی و هژير مهرافروز با نواختن تنبور و دف و خواندن تصنيف‌های كُردی و فارسی به اجرای برنامه می‌پردازند و در اين ميان با اوج گرفتن نوای تنبور و دف نوازندگان و آوای ذكر خوانندگان، مردانی عموماً با آرايش درويشی در جمعيت دست‌شان را در دست هم گره می‌كنند و شانه به شانه‌ی يكديگر هم‌نوا و هم‌پا به ذكر و سماع می‌پردازند و با بانگ بلند "حق" و "هو" و نام "علی" را فرياد می‌زنند و عبارات "يا سلطان هورامان" و "يا شاه دالاهو" را تكرار می‌كنند.

اشعار و مقالاتی نيز درباره سيدخليل عالی‌نژاد، باورهای آئينی و كارهای‌ هنری وی خوانده می‌شود. استاد محمدرضا درويشی نيز با تأكيد بر تلاش جهت گردآوری و حفظ آثار هنری باقی مانده از استاد عالی‌نژاد سخنانی را درباره جايگاه هنری وی بيان می‌دارد. خيراله حق‌جويان از ديگر سخنرانان اين مراسم است كه با ابراز نگرانی از ايجاد انحراف در آئين ياری و انتقاد از معرفی نادرست اين دين می‌گويد: آئينی كه روزگاری شيپور بيداری بود متأسفانه امروز توسط عده‌ای كه شناخت درست و كافی از حقيقت اين آئين ندارند تبديل به ابزار سكون و سكوت شده است. سخنران ديگر نيز ضمن گلايه از برخی افراد كه می‌خواهند از سيدخليل عالی نژاد يك قديس بسازند و در اين راه به روايات و ذكر خاطرات دروغ متوسل می‌شوند از دوستدارن سيد خليل خواست تا او را آن‌گونه كه بود بزرگ دارند.

و يادبود هفتمين سال‌گرد درگذشت سيدخليل عالی‌نژاد با افروختن شمع توسط گروهی از كودكان كه لباس‌های كُردی بر تن دارند و پرواز 5 كبوتر به اميد برقراری صلح در 5 قاره‌ی جهان ساعت 6 بعد از ظهر پايان می‌يابد.

كمپين يک ميليون امضاء در كرمانشاه ؛ پر فراز و فرود اما پايدار

2008-09-13T15:19:00.001+04:30

تغییر برای برابری: سه ماه پس از آغاز به كار كمپين "يک ميليون امضاء برای ‌تغيير قوانين تبعيض آميز" يكی از دوستان كرمانشاهی ‌كه در تهران دانشجو بود و با فعالان كمپين ارتباط داشت، پيشنهاد برگزاری كارگاه آموزشی كمپين در كرمانشاه را مطرح کرد. اين پيشنهاد مورد استقبال مجموعه‌ی دوستان فعال در انجمن ژيار كرمانشاه قرار گرفت و مقدمات برگزاری اين كارگاه با حضور كنشگرانی از تهران در عرض يک ماه فراهم شد و در تاريخ هشتم دی‌ ماه 85 نخستين كارگاه آموزشی كمپين يكک ميليون امضاء در مناطق كردنشين كشور به همت انجمن ژيار و با حضور جمعی 30 نفره در شهر كرمانشاه برگزار شد.

هر چند به اذعان آموزش‌گران با توجه به بحث‌های صورت گرفته از سوی شركت كنندگان، كارگاه كرمانشاه از جمله تجربه‌های موفق برگزاری كارگاه‌های آموزشی كمپين در شهرهای مختلف كشور بود و اين انتظار می‌رفت تا در زمانی كوتاه كنشگران كرمانشاهی بتوانند ضمن سامان دادن فعاليت‌های‌شان در شهر كرمانشاه با بالا بردن توانايی‌های خود اقدام به برگزاری كارگاه‌های آموزشی در ديگر شهرهای استان کرده و زمينه‌‌ی گسترش كمپين را در منطقه به وجود آورند، اما مجموعه‌ی مسائل و مشكلات پيش آمده در جريان فعاليت‌های اعضای كمپين در كرمانشاه باعث شد تا كمپين كرمانشاه از زمان آغاز به فعاليت خود تا كنون مسيری همراه با فراز و فرود بسيار را طی کنند.

شايد نخستين ايرادی كه بتوان بر فعالان كمپين در كرمانشاه گرفت، فعاليت در چارچوب يک انجمن به نام كمپين بود كه از همان آغاز با تشكيل كارگاه در دفتر انجمن ژيار صورت پذيرفت. اگر چه در اين ميان بيش‌ترين ضربه را نه كمپين كرمانشاه كه انجمن مذكور خورد. تا آن‌جا كه فعاليت‌های كمپينی اعضای ژيار در كنار ديگر فعاليت‌های مدنی و حقوق بشری‌شان در قالب انجمن از ديد مسئولان مصداق "ورود به عرصه‌ی سياست" تعبير گرديد و منجر به لغو مجوز فعاليت ژيار از سوی سازمان ملی جوانان شد.

هر چند بسيار غيرمنصفانه است اگر بخواهيم كمپين كرمانشاه را مقصر در انحلال ژيار بدانيم. زيرا كه ترويج گفتمان برابری خواهی اقوام و زنان همواره يكی از مهم‌ترين برنامه‌ها و اهداف اعضای انجمن بود، و ورود كمپين به كرمانشاه توانست شيوه‌ای عملی و واقعی‌ از تلاش برای رسيدن به يكی از اين اهداف، يعنی ‌فعاليت در حوزه زنان را پيش‌روی گروهی از اعضای انجمن كه ديگر به فعالان كمپين در كرمانشاه تبديل شده بودند قرار دهد.

ولی اگر از همان ابتدا، يعنی برگزاری كارگاه، به شيوه‌ی ديگر شهرهای كمپينی عمل می‌كرديم و به جای ‌استفاده از فضا و امكانات يک انجمن رسمی، كارگاه و جلسات خود را در منازل شخصی يا فضاهای عمومی تشكيل می‌داديم و به گونه‌ای در قالب انجمن به فعاليت كمپينی نمی‌پرداختيم كه ژيار به عنوان نمايندگی كمپين در كرمانشاه شناخته شود، می‌توانستيم با ندادن بهانه به دست مسوولان برای انحلال انجمنی كه 5 سال با چنگ و دندان در حفظش كوشيده بوديم از تأثيرگذاری منفی و بازدارنده‌ای كه فشارهای امنيتی وارده بر انجمن طی اين مدت و نهايتاً انحلال آن بر روند فعاليت كمپين در كرمانشاه داشت نيز جلوگيری كنيم.

از جمله ايرادات ديگر بر فعالان كمپين كرمانشاه كه خود مسووليتی بيش‌ از ديگران در انجام آن بر عهده داشتم، باز می‌گردد به تركيب شركت كنندگان در كارگاه آموزشی كمپين و اين‌كه هر چند سعی ما در دعوت از افراد برای شركت در كارگاه اين بود تا جمعی از فعالان در گروه‌های مختلف اجتماعی از جمله دانشجويان، روزنامه‌نگاران و نمايندگانی از تشكل‌های مدنی و غيردولتی سطح شهر را گرد هم آوريم تا به واسطه‌ی حضور و فعاليت آنان امكان گسترش كمپين در ميان فعالان اين گروه‌ها فراهم گردد. اما ريزش نيرويی كه از پايان همان روز كارگاه آغاز شد نشان داد كه ما در تحليل خود دچار اشتباه شده و در دعوت از افراد دقت كافی را به خرج نداده و نتوانسته بوديم تفاوت بين اشخاصی كه علاقه‌مند و مدعی دفاع از حقوق زنان هستند را با افراد دغدغه‌مندی كه انگيزه و توانايی فعاليت در اين عرصه را دارند تشخيص دهيم. نتيجه اين شد كه فعاليت تعدادی از شركت كنندگان در كارگاه به همان يک امضاء كه در آن روز پای بيانيه كمپين انداختند ختم شد!

البته به فاصله‌ی كوتاهی از شروع به فعاليت كمپين در كرمانشاه چند نفر ديگر از اعضای‌مان را نيز در پی احضار به حراست محل كارشان و توصيه به عدم مطرح ساختن چنين مسائلی در رابطه با حقوق زنان و همكاری با كمپين كه شايد در آن زمان مسئولان حراستی آشنايی چندانی هم با آن نداشتند از دست داديم. متأسفانه برخی از اين دوستان كه اتفاقاً از جمله افراد مدعی در عرصه‌ی دفاع از حقوق زنان بودند، ميزان پايبندی به باورها و آستانه‌ی تحمل‌شان آن‌قدر ضعيف بود كه پس از اين برخوردهای نرم و آرام نه تنها از فعاليت در كمپين دست شستند بلكه به طور كلی فعاليت‌ در عرصه‌ی اجتماعی و فرهنگی را بوسيده و به كناری گذاشتند و در اين راه تعداد ديگری از دوستان‌شان در كمپين كرمانشاه را نيز با خود همراه ساختند.

با اين حال شور و شوق و اعتقاد و باور گروهی 15 نفره باقی مانده از آن جمع 30 نفری برای فعاليت بيش‌تر و عميق‌تر از آن بود كه اين ريزش نيروی چشم‌گير تأثير چندانی بر فعاليت‌های كمپين در كرمانشاه داشته باشد. جلسات در محل دفتر انجمن ژيار با حضور دوستان فعال هر چند وقت يک بار برگزار می‌شد و در همان چند ماه نخست تعداد قابل توجه‌ای امضاء در كرمانشاه و شهرهای اطراف جمع ‌آوری و برای كميته‌ی مستند سازی در تهران ارسال گرديد.

چند تن از اعضای كمپين كرمانشاه با حضور در مراسمی كه به مناسبت روز جهانی زن در اسفند ماه همان سال به دليل عدم صدور مجوز برگزاری آن در يک مكان عمومی، در دفتر يک شركت خصوصی برگزار شده بود به معرفی كمپين يک ميليون امضاء برای حاضرين در مراسم پرداختند كه اين خود باعث آشنايی فعالان كمپين كرمانشاه با تعدادی از فعالان زن در شهر جوانرود شد. بدين ترتيب فرم‌های امضاء و دفترچه‌های ‌حقوقی كمپين در اختيار اين عزيزان قرار گرفت تا آن‌ها نيز زمينه‌ی گسترش كمپين در شهرهای شمالی استان كرمانشاه و منطقه‌ی "هوارامان" را به وجود آورند. هر چند كه پيش از اين نیز يكی از اعضای كمپين كرمانشاه با سفر به شهرهای نودشه و نوسود كمپين را به نقطه‌ی صفر مرزی هم رسانده بود.

از ديگر فعاليت‌های كنشگران كرمانشاهی كمپين در اين مدت می‌توان به اختصاص شماره‌ی زمستان فصل‌نامه‌ی انجمن ژيار به مسئله‌ی زنان با تأكيد بر كمپين يک ميليون امضاء و نيز ترجمه‌ی دو سند اصلی كمپين يعنی بيانيه و دفترچه‌ی حقوقی به زبان كُردی با دو گويش گورانی (كلهری) و سورانی اشاره كرد.

ماه پايانی سال 85 و ماه‌های نخست سال 86 همراه بود با موج جديد بازداشت و برخوردهای ‌شديد با شماری از فعالان زن و اعضای كمپين در تهران و نيز دستگيری دو تن از فعالان كمپين كرمانشاه هنگام جمع آوری امضاء در مكان‌های عمومی شهر كه به فاصله‌ی يک ماه از يكديگر اتفاق افتاد و بازداشت چند ساعته‌ی هر يک را به دنبال داشت، که به درخواست خود ايشان خبر آن هيچ‌گاه اعلام نشد.

همچنين در اين زمان بود كه مسوولان انجمن ژيار چندين بار به اداره اطلاعات احضار و در مورد چگونگی همكاری انجمن با كمپين و چرايی برگزاری جلسات آن در دفتر انجمن مورد پرسش قرار گرفتند و هشدارهايی را نيز در رابطه با ادامه‌ی اين همكاری دريافت نمودند. همه‌‌ی اين مسائل و مشكلات باعث شد تا ركود و جمودی طولانی‌ مدت در فعاليت كمپين كرمانشاه پديد آيد و اگر نبود ايستادگی و فعاليت تعداد كمی از افراد آن گروه و در آن ميان اعضای كمپين از كامياران كه با تمامی اين دشواری‌ها به فعاليت‌های خود در آن فضای امنيتی و يأس‌آور در قالب كمپين كرمانشاه ادامه دهند شايد امروز نامی از كرمانشاه در ميان شهرهای كمپينی نمی‌‌يافتيم.

از جمله فعاليت‌هايی كه طی اين مدت صورت گرفت راه‌اندازی نخستين سايت مستقل از سايت اصلی كمپين با عنوان "گورين بو يه‌كسانی" (تغيير برای برابری) بود كه راه‌اندازی آن جهت انعكاس اخبار و گزارش‌های مربوط به كمپين در مناطق كردنشين كشور و انتشار مطالب كنشگران كُرد كمپين در پيوند با مسئله‌ی زنان پيش از اين در مجموعه‌ی فعالان كمپين كرمانشاه به تصويب رسيده بود و با كمک دوستان تهرانی در كميته‌ی رسانه انجام پذيرفت.

همچنين برگزاری نشست و ميزگردی در تاريخ سوم شهريور ماه 86 با حضور نمايندگانی از 5 شهر پيوسته به كمپين در كرمانشاه به مناسبت نخستين سال‌گرد آغاز به كار كمپين كه در نوع خود اولين تجربه‌ی برگزاری برنامه‌هايی از اين دست در بين شهرهای كمپينی به غير از تهران بود، توانست ضمن آگاه ساختن فعالان هر شهر از مشكلات ديگر شهرها و انتقال تجربيات به يكديگر و گشودن باب بحث‌هايی در رابطه با مسائل مختلف مربوط به كمپين، آن فضای امنيتی تحميل شده بر فعاليت‌ها را نيز بشكند و با تزريق انرژی تازه دوباره ياران كمپينی در كرمانشاه را دور هم جمع كند.

به دنبال آن در پايان شهريور ماه "نشست اعضای كمپين شهرهای مختلف" در تهران برگزار می‌شود كه نمايندگانی از كرمانشاه نيز در آن حضور می‌يابند. اين‌گونه حضورها در ادامه‌ی شركت فعال اعضای كمپين كرمانشاه در مراسم‌ها و برنامه‌‌های مشابه برگزار شده توسط كمپين می‌باشد. از جمله می‌توان به "اولين نشست سراسری دست اندركاران كمپين" در آذر ماه 85 كه حتی در آن زمان كمپين كرمانشاه فعاليت خود را به صورت رسمی آغاز نكرده بود اشاره نمود و رد پای اين حضور را در ديگر جلسات كمپين تا برنامه‌ی "دومين سال‌گرد كمپين زير سايه‌ی مأموران امنيت" يافت.

مهر ماه 86 در سفری كه همراه با دو نفر ديگر از اعضای كمپين كرمانشاه به شهر سنندج داشتیم زمينه‌ی آشنايی با فعالان كمپين در سنندج و مريوان فراهم شد. پس از آن در قالب گروه فعالان كُرد كمپين چند جلسه‌ی مشترك را در كرمانشاه و سنندج با يكديگر برگزار کردیم. بحث‌های مطرح شده در اين جلسات بيش‌تر به وضعيت خاص زنان در مناطق كردنشين و ارتباط آن با كمپين اختصاص یافت. هر چند كه جريان دستگيری روناک و هانا در اين زمان بسياری از توجهات را به خود جلب کرد و فشارهای امنيتی بی‌سابقه بر فعالان كُرد به ويژه در سنندج تمامی فعاليت‌های سياسی و اجتماعی را در اين منطقه تحت تأثير قرار داد و شرايط فعاليت را بسيار سخت‌تر از پيش کرد.

زمستان سرد و سخت 86 را بی‌خبر از تشديد اختلافات پيش آمده در كمپين تهران كه هيچ‌گاه نيز پس از آگاهی از كم و كيف آن علاقه‌ای به وارد كردن ‌خود در اين جريانات نيافتيم پشت سر می‌گذاريم و در آستانه‌ی روز جهانی زن بهانه‌ای می‌يابيم برای دوباره دور هم جمع شدن فعالان كمپينی در كرمانشاه . خوشبختانه همان جمع 10 ـ 15 نفره در جلسه‌ای به مناسبت 8 مارس گرد هم می‌‌‌آيند تا از كمپين‌شان بگويند و بشنوند و برای فعاليت‌های‌ كمپينی‌شان برنامه‌ريزی كنند.

درست زمانی كه احساس و انگيزه‌های فردی و اجتماعی لزوم فعاليت دوباره تعدادی از دوستان قديمی كه مدتی بود به هر دليلی از فعاليت‌ها فاصله گرفته بودند را در قالب كارهای گروهی و از جمله كمپين می‌طلبد و اين حس به وجود می‌‌آيد كه كمپين كرمانشاه بار ديگر به سمت فعال‌تر شدن پيش خواهد رفت، حكم لغو مجوز فعاليت انجمن ژيار از سوی ‌سازمان ملی جوانان در اردييبهشت ماه 86 صادر می‌شود. و دليل آن را نيز بدون ارائه‌ی هرگونه سند و مدركی "ورود به عرصه‌ی سياست" عنوان می‌كنند!

به ياد می‌آوريم آخرين احضارها به اداره اطلاعات را در مدت اخير، كه بيش‌تر در رابطه با فعاليت‌های كمپين بود و حتی می‌خواستند ضمن معرفی آن تعداد از اعضای انجمن كه در كمپين فعال هستند آماری از تعداد امضاهای جمع آوری شده در كرمانشاه به آن‌ها ارائه شود.

در پی اين جريان باز هم جوی از يأس و سرخوردگی در مجموعه‌ی فعالان كمپين در كرمانشاه كه بيش‌ترشان هم عضو انجمن ژيار بودند پديد می‌‌آيد. آن‌چنان كه پس از فيلتر شدن دوباره وبلاگ فعالان كُرد كمپين كه بچه‌های كرمانشاه مسئوليت اداره آن را بر عهده داشتند وبلاگ به آدرس جديد منتقل نمی‌شود و ديگر مطلبی روی آن قرار نمی‌گيرد. هر چند به باور من مسائل كلان‌تر و مهم‌تر ديگری از جمله فضای به شدت امنيتی كشور كه در عبور از مناطق كردنشين به اوج خود می‌رسد، برخوردهای بی‌سابقه با فعالان مدنی و ايجاد محدوديت‌های بسيار برای فعاليت كنشگران كمپين در جای جای ايران بيش‌ترين تأثير را بر روند فعاليت‌های مدنی در كليت آن و كمپين يكک ميليون امضاء به عنوان حوزه فعاليت مورد بحث ما در اين‌جا گذاشته است كه كنشگران كرمانشاهی نيز از آن بی‌تأثير نبوده‌اند.

و اگر به جمله‌ی اين مسائل گستردگی زمينه‌ی فعاليت برخی از اعضای فعال كمپين كرمانشاه كه بنا بر شرايط جامعه و تعهد انسانی خويش در حوزه‌هايی غير از زنان نيز مشغول به فعاليت‌های مدنی و حقوق بشری هستند (و چه بسا سابقه‌ی اين‌گونه فعاليت‌های‌شان نيز به قبل‌تر از حضورشان در كمپين برسد) را نيز اضافه كنيم شايد تا حدودی اين فراز و فرودها در كمپين كرمانشاه قابل توجيه باشد.

اما شخصاً بر اين نظرم، حال كه كمپين يك ميليون امضاء با خارج ساختن بحث حقوق زنان از چهارچوب مراكز و انجمن‌های ويژه زنان آن را به گفتمان عمومی جامعه تبديل كرده و طی دو سال فعاليت خود نقشی بسزا در حركت حق ‌خواهی زنان ايرانی ايفا نموده و پويندگی جنبش زنان ايران را به اثبات رسانده است، حمايت گسترده‌تر و فعاليت بيش‌تر در پيشبرد خواسته‌های برابری خواهانه‌اش را از سوی فعالان مدنی و آنانی كه سودای رسيدن به دمكراسی و رعايت حقوق بشر را دارند می‌طلبد.

اميد دارم با دوباره فعال شدن نيروهای ‌قديمی و ورود داوطلبان جديد و راه‌اندازی وبلاگی تازه فعالان كمپين در كرمانشاه نيز چنين مسيری را تا رسيدن به برابری طی کنند و بار ديگر نام كرمانشاه را بر صدر شهرهای ‌فعال كمپين بنشانند.

برادر بی‌‌قراره

2008-07-20T11:44:00.000+04:30

به فراخوان "كمپين نجات فرزاد كمانگر" قرار است روز شنبه 29 تيرماه ساعت 10 صبح تجمعی در برابر ساختمان دادگستری شهر سنندج در اعتراض به تائيد حكم اعدام برای فرزاد كمانگر، فرهاد وكيلی و علی حيدريان برگزار شود. در ترديد رفتن يا نرفتن نهايتاً منطق و احساس حكم به رفتن می‌دهند. هر چند دوستان با استدلال‌های نسبتاً قوی و از روی نگرانی توصيه به نرفتن می‌كنند اما با اعتقاد به اين‌كه برگزاری چنين تجمعاتی از جمله شيوه‌های موثر ابراز اعتراض در قالب حركتی مدنی‌ست نمی‌توانم عدم حضور خودم را به هر بهانه‌‌ای كه باشد توجيه كنم حتی اگر احتمال رود كه ممكن است در اين تجمع بازداشت شوم. سيمای فرزاد را كه در مقابل چشمانم می‌آورم ديگر به اماها و اگرها و احتمالات نمی‌انديشم و با زمزمه‌ی مكرر اين ترانه سرود: برادر بی‌قراره، برادر نوجوونه، برادر شعله واره، برادر غرق خونه، برادر دشت سينه‌ش لاله زاره، برادر كاكلش آتش فشونه... جنبه‌ی احساسی قضيه را تا آن‌جا كه خِرَد اجازه دهد برای‌ خودم پررنگ‌تر می‌كنم. صبح زود به همراه تعداد ديگری از فعالان كرمانشاهی كه از پيش برای حضور در تجمع با هم هماهنگ كرده‌ايم به سمت سنندج راه می‌افتيم و در طول مسير با هم از احتمال بروز هر اتفاقی در جريان برگزاری‌ تجمع سخن می‌گوئيم و اين‌كه ممكن است يكی از ما يا همه‌مان بازداشت شويم. به راستی هيچ چيز قابل پيش بينی ‌نيست. اين‌كه اصلاً اجازه برگزاری تجمع را می‌دهند و اگر برگزار شود نيروهای ‌انتظامی ‌و يا امنيتی چگونه برخوردی خواهند داشت با تجمع كنندگان و نگرانی از اين‌كه مبادا تجمع مسالمت‌آميز ما مورد سوء‌استفاده افراد و جريان‌هايی خاص قرار گيرد.

به كامياران شهر فرزاد می‌‌رسيم، از شيشه‌ی مينی‌بوس بيرون را نگاه می‌كنم و عابرانی را می‌بينم كه در آغاز ساعت كاری مشغول رفتن به محل كسب و كارشان هستند، دوست دارم سرم را از شيشه بيرون ببرم و خطاب به هم‌شهريان فرزاد فرياد بزنم بيائيد با ما همراه شويد مگر نمی‌دانيد قرار است تا ساعتی ديگر در فاصله‌ی 70 كيلومتری از شهرتان تجمعی در حمايت از فرزاد برگزار شود؟! مگر فرزاد هم‌شهری شما نبوده؟! مگر معلم فرزندان‌تان نبوده؟! مگر سال‌ها در اين شهر و در ميان شما نزيسته؟! حسن شهرت و محبوبيت فرزاد را از زبان خود شما مردم كامياران شنيدم. از خود شما شنيدم كه فرزاد چندين نفر از جوانان اين شهر و ديار را از دام اعتياد رها ساخته و به زندگی بازگردانده. شما فرزاد را بهتر از هر كسی می‌شناسيد، از بی‌گناهی‌اش آگاه و بر حقانيتش گواهيد. پس چرا اينك سكوت اختيار كرده‌ايد؟!!! نيازی به پاسخ‌ و توجيه‌شان نيست. خود نيك می‌دانم كه توقع بی‌جای‌ست از مردمی كه در اين ايام چنان به غم نان و مشكلات ريز و درشت زندگی گرفتار شده‌اند كه حتی فرصت انديشيدن به خود را نيز ندارند چه رسد به ديگری! اما شايد آن‌گاه كه پای جان يك انسان در ميان است آن هم انسانی انسان دوست چون فرزاد لازم ‌بود تا حداقل برای ساعاتی از روز به روزمرگی نه می‌گفتند.

ده دقيقه مانده به ساعت ده به محل برگزاری تجمع در مقابل دادگستری شهر سنندج می‌رسيم. در فاصله‌ای دورتر از ماشين پياده می‌شويم و با توصيه به يكديگر برای رعابت احتياط هر كس به صورت فردی مسيری را تا پيوستن به تجمع كنندگان طی می‌كند. جمعيتی در حدود ۳۰۰ ـ ۴۰۰ نفر متشكل از مردان و زنان و كودكان در گوشه‌ای از محوطه دادگستری روی زمين نشسته‌اند و عكس‌هايی از فرزاد و پلاكاردهايی را در اعتراض به حكم اعدام برای ‌فرزاد كمانگر و فرهاد وكيلی و علی حيدريان در دست دارند. گروهی از زنان كه در ميان‌شان مادر فرزاد كمانگر و خواهر فرهاد وكيلی و ديگر خويشان اين محكومان حضور دارند قرآن‌هايی را بر دست گرفته‌اند و در ميان جمعيت فرزند 8 ـ 9 ساله‌ی فرهاد وكيلی پلاكاردی را بلند كرده كه بر روی آن نوشته شده "بابايم را اعدام نكنيد، بابايم را آزاد كنيد". كمی آن‌سوتر چند تن از شاگردان فرزاد كمانگر در حالی كه با مظلوميت و معصوميتی خاص روی زمين نشسته‌اند پلاكاردهايی را بالا گرفته‌اند با اين عبارات "ما چشم به راه معلم‌مان هستيم، اعدام حق معلم نيست".

شخصی كه در مقام فرمانده نيروهای انتظامی حاضر در محل است در همان دقايق اول خيلی محترمانه از تجمع كنندگان می‌خواهد با معرفی يك نماينده از ميان خود جهت انجام مذاكره و بيان خواسته‌های‌شان به تجمع پايان دهند و با لحنی كه شخصاً تهديدی در آن حس نكردم می‌گويد متفرق ساختن شما برای مأموران ما كاری ندارد اما نمی‌خواهيم مشكلی برای كسی پيش بيايد و اضافه می‌كند "ما هم از شما مردميم". در اين ميان چند تن از حاضران كه به نظر می‌رسد از همكاران فرزاد هستند از ميان جمعيت بر می‌خيزند و ضمن تأكيد بر مسالمت آميز بودن اين تجمع و توصيه به شركت كنندگان مبنی بر عدم سر دادن هر شعاری در توهين به نظام و مسئولان از مأموران انتظامی می‌خواهند تا آن‌ها نيز با درك احساسات جريحه‌دار شده مردم كُرد در نتيجه‌‌ی صدور احكام اعدام برای بهترين فرزندان اين سرزمين در حفظ آرامش حاكم بر فضای تجمع بكوشند و بهانه به دست افرادی كه احياناً قصد سوء‌استفاده از اين برنامه را دارند ندهند.

فرمانده بار ديگر درخواستش مبنی معرفی برگزار كننده اين تجمع به عنوان نماينده برای طرف مذاكره قرار گرفتن را تكرار می‌كند و هر بار تجمع كنندگان با حفظ نظم حاكم بر تجمع اعلام می‌دارند ما نماينده‌ای نداريم و خواسته‌‌های ما روی اين پلاكاردها نوشته شده و در قطع‌نامه‌ی پايانی مراسم هم خواهد آمد. آن‌گونه كه به نظر می‌رسد هيچ اعتمادی وجود ندارد كه به اسم مذاكره چه بلايی بر سر شخصی كه به عنوان نماينده معرفی می‌شود خواهد آمد از اين رو همه يك صدا خود را برگزار كننده و نماينده اين تجمع می‌خوانند. اما در اين ميان حركت جالبی كه صورت می‌گيرد معرفی نمادين مادر فرزاد كمانگر و فرزند فرهاد وكيلی به عنوان نمايندگان تجمع كنندگان است كه برخواستن مادر فرزاد از ميان جمعيت در حالی كه قرآنی در دست دارد و بيان جمله‌ای كوتاه از سوی او و همچنين روانه ساختن فرزند فرهاد وكيلی نزد فرمانده نيروی انتظامی حاضران را به شدت متأثر می‌كند.

وقتی مادر فرزاد برمی‌خيزد و با بغض گره خورده در گلويش سخن می‌گويد به فاصله‌‌ی چند متری در مقابلش ايستاده‌ام. من هم بغض می‌كنم، رويم را به آن سو می‌‌چرخانم تا اشك‌هايم را كسی نبيند، همين كه سرم را بر می‌گردانم نگاهم در نگاه همان آقای فرمانده می‌افتد و حالتی از ناراحتی را در چهره‌اش می‌بينم. راست می‌گفت "او هم از جنس ما مردم است"، او هم چون حاضران در تجمع از كلام حزن‌انگيز مادر فرزاد و نگاه معصوم فرزند فرهاد متأثر شده است.

پس از گذشت نيم ساعت از شروع تجمع در نتيجه‌‌ی اصرار مأموران انتظامی تجمع كنندگان ترجيح می‌دهند برای جلوگيری از هرگونه برخورد احتمالی از سوی نيروی انتظامی به تجمع پايان دهند و بنا بر اين يكی از همكاران فرزاد شروع می‌كند به قرائت قطع‌نامه‌ی پايانی تجمع كه در آن از شخص آقای شاهرودی در مقام رياست قوه قضائيه خواسته شده تا دستور به بازنگری در حكم صادر عليه فرزاد كمانگر طی يك روند دادرسی عادلانه و علنی دهد.

اين حركت مدنی در حالی پايان می‌گيرد كه تعداد تجمع كنندگان به دو برابر افزايش يافته و شماری از افرادی كه از شهرهای ديگر آمده و قصد حضور در تجمع را داشته‌اند تازه به محل برگزاری مراسم رسيده‌اند و به دليل پايان يافتن زود هنگام تجمع متأسفانه ديگر امكان شركت در آن برای‌شان وجود ندارد. حاضران در مراسم و افرادی كه تازه به جمعيت پيوسته‌اند در اقدامی ‌هماهنگ بعد از اتمام تجمع نزد خانواده‌ی‌ محكومان می‌روند و با ابراز اميدواری به لغو احكام عزيزان دربندشان حمايت خودشان را از آنان اعلام می‌دارند و در اين ميان من نيز از ميان جمعيت راهی به سوی مادر فرزاد باز می‌كنم، نزدش می‌رسم، سلام می‌دهم، دستش را می‌بوسم و می‌گويم "دايه گيان نگران نباش فرزادت آزاد خواهد شد" و چه اميدوارانه سخنم را با اشاره سر تائيد و چه مهربانانه از حضورمان تشكر می‌كند.

روز جهانی كودک و كمپين يک ميليون امضاء در سنندج

2007-10-11T17:10:00.001+03:30

تغییر برای برابری: پس از آن‌كه تلاش‌های‌مان برای‌ برگزاری مراسمی به مناسبت روز جهانی كودک در كرمانشاه بی‌نتيجه ماند و درخواست‌مان برای كسب مجوز در پيچ و خم نامه‌بازی‌های اداری گرفتار آمد، از طريق دوستان‌مان باخبر شديم كه در سنندج برنامه‌ای به همت فعالان حقوق كودک در گرامی‌داشت اين روز برپا خواهد شد. به دعوت موسسه‌ی هه‌وراز برای شركت در اين برنامه به همراه دو تن از دوستان كمپينی راهی اين شهر می‌شويم. مسير دو ساعته‌ی كرمانشاه تا سنندج فرصت مناسبی‌ است تا درباره مسائل كلی كمپين و فعاليت‌های‌مان در كرمانشاه به گفت‌وگو بپردازيم و با انتقاد از كم‌كاری خود برای فعاليت بيش‌ترمان برنامه‌ريزی كنيم.

نيم ساعت پيش از شروع برنامه به محل برگزاری مراسم يعنی "خانه‌ی كُرد" (امارتی قديمی متعلق به دوره قاجار كه زمانی محل زندگی يكی از خاندان‌های بزرگ و مهم سنندجی بوده و امروز تبديل به موزه مردم‌شناسی شده) می‌رسيم. فلوريا محمدپور از برگزاركنندگان اين برنامه و عضو كمپين يک ميليون امضاء به استقبال‌مان می‌آيد و به داخل راهنمایی‌مان می‌كند. از دالانی كه در آن عكس‌ها و پوسترهايی در پيوند با روز جهانی كودک به نمايش گذارده شده عبور می‌كنيم و وارد حياط بزرگ و زيبای امارت كه محل برپايی جشن روز جهانی كودک است می‌شويم.

چهره‌های گريم شده عده‌ای از كودكان، بادکنک‌های رنگارنگی كه در دست دارند و لباس‌های زيبای كُردی كه تعدادی‌شان بر تن كرده‌اند، شور و حالی ويژه به مراسم داده و البته حضور مادر و يا پدرانی كه همراه فرزندان‌شان در جشن حضور يافته‌اند هم چشم‌گير است.

با ديدن جمعيت من و گلاله بدون اين‌كه از قبل برنامه‌ای برای جمع‌آوری امضاء داشته باشيم تصميم می‌گيريم تعدادی امضاء جمع كنيم. من يک فرم و گلاله دو فرم جمع‌آوری امضاء همراهمان داريم. هر كدام به سمتی ‌می‌رويم و خيلی زودتر از آن‌چه كه فكر كنيم با فرم‌های پر از امضاء به هم می‌رسيم. هر دو ذوق زده از اين‌كه تنها در چند دقيقه توانسته‌ايم هر سه برگه را پر كنيم‌ و البته ناراحت به خاطر نداشتن برگه‌ی سفيد برای جمع‌آوری دوباره امضاء. دوستی كه خود به دليل مورد بازداشتی كه هنگام جمع‌آوری امضاء در كرمانشاه برايش پيش آمده و مشكلات امنيتی كه هنوز دارد در جمع‌آوری امضاء همراهی‌مان نكرده، ما را سرزنش می‌كند كه چرا قبل از جمع‌آوری امضاء از برگه‌های سفيد كپی نگرفتيم. ما هم با اين استدلال كه فكر نمی‌كرديم امضاء گرفتن در اين جمع تا اين حد مورد استقبال قرار گيرد كوتاهی خودمان را توجيه می‌كنيم.

گلاله پيشنهاد می‌كند پشت همين برگه‌ها امضاء بگيريم و من می‌گويم بهتر است يک برگ سفيد را مانند فرم‌های كمپين جدول‌بندی كنيم و از رويش تعدادی كپی بگيريم. ولی آن دوست‌مان معتقد است كه اين كارها هيچ‌ كدام فايده‌ای ندارد زيرا ارزش كار را پائين می‌آورد و از اعتماد مردم می‌كاهد و بهتر است ديگر بی‌خيال امضاء جمع كردن شويم. اما در همين گير و دار گلاله فكری به ذهنش می‌رسد. كافی‌نت!

به سرعت از محل برنامه خارج می‌شويم و به اولين مغازه در نزديكی خانه‌ی كُرد مراجعه می‌كنيم. آدرس نزديک‌‌ترين كافی‌نت را می‌پرسيم كه متأسفانه پاسخ می‌شنويم «در اين خيابان كافی‌نت نداريم. بايد به ميدان انقلاب برويد. شايد آن‌جا پيدا كنيد.» خود را به ميدان انقلاب می‌رسانيم. اما نشانی از كافی‌نت نمی‌يابيم و باز در جستجو برای يافتن آدرس كافی‌نت به چند عابر و مغازه‌دار مراجعه می‌كنيم. همه نشانی ميدان اقبال را می‌دهند. مسير كمی ‌طولانی‌ست و بايد تاكسی سوار شويم.

در ميدان اقبال موفق به يافتن كافی‌نت می‌شويم. من فوراً پشت يک سيستم می‌نشينم و آدرس سايت كمپين را وارد می‌كنم. با ورود به بخش طرح يک ميليون امضاء و باز كردن صفحه‌ای كه فرم برای جمع‌آوری امضاء در آن قرار دارد از مسئول كافی‌نت می‌خواهم كه اين صفحه را برايم پرينت بگيرد. پس از گرفتن پرينت با عجله كافی‌نت را ترک می‌كنيم و از يک دكه‌ی مطبوعاتی چندين برگ كپی از روی فرم امضاء می‌گيريم. به خانه‌ی كُرد يعنی همان محل برگزاری مراسم روز كودک باز می‌گرديم و دوباره شروع می‌كنيم به صحبت با مادران و پدران و گرفتن امضاء از آن‌ها.

حضور چند مأمور نيروی انتظامی و تعدادی از افراد لباس شخصی كه نوع پوشش و آرايش چهره‌شان نشان از مقام‌ و مأموريت‌شان دارد باعث می‌شود كه در مراجعه به افراد و گفت‌و‌گو با ايشان كمی محتاطانه‌تر عمل كنيم. اما آن‌چه ما را در انجام فعاليت‌مان برای امضاء گرفتن در اين محيط كمک می‌كند نخست، ناآشنا بودن چهره‌های‌مان برای همان برادران لباس شخصی‌ست كه در ميان جمعيت حضور دارند. دوم، زمان كوتاهی كه به بحث با افراد برای امضاء گرفتن می‌گذرد. به گونه‌ای كه در بيش‌تر مراجعات‌مان به مادران و يا پدران، آنان به محض خواندن بيانيه و آگاهی از طرح كمپين با علاقه اقدام به امضاء می‌كردند. در كم‌تر موردی پيش آمد كه توضيح اضافی بخواهند، يا به رسم معمول بحث را به مسائل دينی و فقهی بكشند و توجيه مذهبی برای تغيير قوانين بخواهند، يا با بی‌فايده دانستن اين‌گونه اقدامات اصلاحی به تلاوت آيه‌ی ياس بپردازند و با گرفتن ژست مخالف راديكال عدم جسارت‌شان در امضاء كردن را توجيه نمايند.

گذشته از جمع‌آوری امضاء ما در اين مراسم موفق به ديدار چند تن از اعضاء و فعالين كمپين شديم كه پيش از آن آشنايی‌مان با هم در حد شنيدن اسامی و يا خواندن مطالب و مصاحبه‌های يكديگر بود. نگين شيخ‌الاسلامی از فعالان حقوق زنان، ژينا مدرس‌گرجی از اعضای كمپين در سنندج و پروين ذبيحی فعال كمپين در مريوان از جمله‌ی اين افراد بودند كه در حين امضاء گرفتن با آنان برخورد كرديم و چقدر اين‌گونه آشنايی برای هر دو طرف جالب بود. در گفت‌و‌گو با يكديگر تصميم گرفتيم از اين پس ارتباطا‌ت‌مان را بيش‌تر و قوی‌تر كنيم. من از دوستان خواستم با ارسال مطلب و تهيه گزارش برای سايت "گورين بو يه‌كسانی" به پربارتر شدن سايت كردستان كمپين كمک كنند.

و مراسم روز جهانی كودک در حالی به پايان ر‌سيد كه علاوه بر لطف حضور در اين جشن و آشنايی نزديک با دوستان كمپينی از ديگر شهرهای كُردنشين، من و گلاله توانستيم تعداد قابل توجه‌ای امضاء جمع كنيم و اين برای هر دوی‌مان بسيار خوشحال كننده بود.

پی‌نوشت...

روز بعد از مراسم ژينا مدرس‌گرجی تماس می‌گيرد و می‌گويد روناک صفازاده يكی از فعالان كمپين در سنندج را بازداشت كرده‌اند. می‌خواهد خبرش را در سايت قرار دهیم. نمی‌خواستم اولين همكاری دوستان سنندجی‌مان با سايت كردستان کمپین با اين خبر آغاز شود.

کمپین با شیوه‌ای که پیش می‌رود جنبش زنان را قوی‌تر و پرتعدادتر می‌کند

2007-09-05T17:22:00.002+03:30

تغییر برای برابری ـ جلوه جواهری: یک سال از آغاز به کار کمپین یک میلیون امضاء می گذرد. در این یک سال کنشگران زیادی به کمپین پیوستند و در اوج و حضیض‌هایی که در طی مسیر داشتند، برخی ماندند و برخی رفتند. هر بار که خبر پیوستن شهری را می‌شنیدیم وجودمان را شوری می‌گرفت و هر بار که می‌شنیدیم بر شهرهای کوچک‌تر فشار وارد می‌آید متأثر می‌شدیم که چرا از دست ما کاری بر نمی‌آید.‌

در آستانه‌ی سال جدید کمپین، گروه رسانه بر آن شد که میزگردی را با محوریت نحوه فعالیت کمپین در شهرهای مختلف برگزار کند. این پیشنهاد را مطرح کردیم و از میان شهرهای پیوسته به کمپین، فعالان شیراز و کرمانشاه، آمادگی خود را برای برگزاری میزگرد در شهرهای متبوع‌شان اعلام کردند و در نهایت قرعه به نام کرمانشاه افتاد. از میان شهرهای دعوت شده همدان، رشت، تهران، کامیاران و کرمانشاه توانستند در این میزگرد حضور یابند. متأسفانه در اشتباهی که در هماهنگی روز رخ داد، دوستان شیرازی از سفر جاماندند و ما از دیدارشان محروم شدیم.

این اولین میزگرد رسانه در بین فعالان شهرهای مختلف است و امیدواریم شروعی باشد در انعکاس بیش‌تر نظرات کنشگران در شهرهای مختلفی که به کمپین پیوسته‌اند. در این میزگرد مهرداد حمزه از همدان، گلاله بهرامی و بلال مرادویسی از کامياران، کاوه قاسمی کرمانشاهی از کرمانشاه، زهره اسدپور از رشت، زینب پیغمبرزاده، زارا امجدیان و سارا لقمانی از تهران حضور داشتند.

از دوستانی که سختی راه را هموار کردند و به این سفر آمدند و همچنین از مهمان‌نوازی گرم دوستان در کرمانشاه بسیار ممنون هستیم و امیدواریم باب این گفت‌وگوها باز شده باشد و بار دیگر بتوانیم در شهری دیگر و با حضور کنشگرانی دیگر این گفت‌وگوها را ادامه دهیم.

ادامه‌ی گزارش...